Van kauwgomroze eekhoorns tot fluoblauwe vogelbekdieren: wetenschappers ontdekken biofluorescentie bij pelsdieren

6 november 2020
© Amber Walker (Unsplash)
Er zijn mensen die fluoroze eekhoorns door de lucht zien vliegen. En die mensen zijn niet gek en er is niets mis met hun ogen. Het heeft te maken met biofluorescentie. Bioloog Dirk Draulans vertelt erover in ‘Nieuwe Feiten’.

Heb jij ooit roze eekhoorns zien vliegen? Hoewel de meerderheid van de bevolking je voor gek zal verklaren, is het niet onmogelijk. “Maar je moet er wel ‘s nachts voor uit je bed komen”, aldus bioloog Dirk Draulans. “Wetenschappers hebben de kauwgomroze eekhoorns per toeval ontdekt in Noord-Amerika. De wetenschappers waren ‘s nachts met een ultraviolet licht op zoek naar fluorescerende korstmossen, toen ze plots ontdekten dat een aantal vliegende eekhoorns eveneens oplichten onder het uv-licht. Na nader onderzoek bleek dat de pels van de eekhoorns fluorescerende capaciteiten heeft, wat men niet wist van pelsdieren.”

Fluorescerende dieren zijn op zich niet zo bijzonder, maar men wist niet dat het ook bij pelsdieren voorkomt

Diezelfde wetenschappers waren geïntrigeerd door het idee van fluorescerende pelsdieren en besloten verder terug te gaan in de tijd en het vogelbekdier te onderzoeken. Het vogelbekdier wordt gezien als het meest primitieve zoogdier, omdat het ondanks zijn gestel toch nog eieren legt. “De wetenschappers ontdekten dat het vogelbekdier eveneens oplicht in het donker: onder uv-licht kan je een fluoblauw vogelbekdier waarnemen. In de wetenschap komt fluorescentie relatief vaak voor. Zo wist men al langer dat een bepaalde soorten insecten en vissen oplichten in het donker. Maar tot nog toe dacht met dat pelsdieren deze capaciteiten niet vertoonden”, aldus Draulans.

De vraag rijst waarom deze diertjes oplichten in het donker. Wat is het nut van de fluorescerende kleuren? De wetenschappers zelf kennen de exacte reden nog niet. “Er doen twee mogelijkheden de ronde bij de vliegende eekhoorns: de ene is dat ze op deze manier niet opvallen als ze tussen de korstmossen hangen, de andere is dat ze zich beter kunnen beschermen tegen roofdieren door hetzelfde kleurpatroon aan te nemen van nachtuilen. Maar het onderzoek naar fluorescerende pelsdieren staat nog maar in de kinderschoenen”, vertelt Draulans.

“We mogen niet vergeten dat de dierenwereld compleet anders is dan de onze. Wij zien andere lichtfrequenties dan bepaalde diersoorten. Wanneer het voor ons nacht en donker is, is het voor bepaalde dieren een soort discotheek vol 'blacklight'. Het is dus niet zo abnormaal dat ook pelsdieren zich hieraan hebben aangepast”, besluit Draulans. Tijd om op pad te gaan met ultraviolet licht op zak, wie weet ontdek je wel een paarse kat in je eigen tuin.

Beluister het gesprek met Dirk Draulans in 'Nieuwe Feiten':