Vandaag is (in principe) slotdag klimaattop: slottekst wordt al afgezwakt, dit zijn de voornaamste knelpunten

12 november 2021
Komt er een slotakkoord op de laatste dag van de VN-klimaatconferentie in Glasgow (COP20), of gaan de onderhandelaars van de zowat 200 landen het weekend in? En hoe sterk zal het akkoord zijn? De signalen zijn niet zo goed, want een uitgelekte nieuwe versie van de slottekst bleek al behoorlijk afgezwakt. Er blijven verschillende pijnpunten, al was er gisteren opnieuw een klein deelakkoordje te noteren buiten de slottekst om.

Het hoofddoel van de COP26 is om de hoop overeind te houden om de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad, om zo het klimaatakkoord van Parijs van zes jaar geleden in leven te houden.

Gisteren nog loste VN-secretaris-generaal Antonio Guterres een schot voor de boeg van de onderhandelaars, toen bleek dat de oorspronkelijke onderhandelingstekst steeds verder dreigde te worden afgezwakt. "We mogen niet voor de laagst gemene deler gaan. Op dit moment zijn we nog altijd op weg naar een catastrofale opwarming van meer dan 2 graden Celsius."

Guterres herhaalde dat een reductie van broeikasgassen van 45 procent nodig is tegen 2030 voor het doel van anderhalve graad, terwijl we momenteel nog naar een extra uitstoot gaan tegen 2030, zelfs als alle huidige beloftes worden waargemaakt. De tot nu toe gemaakte beloftes noemde Guterres "bemoedigend, maar verre van voldoende".

Wat zijn de voornaamste knelpunten?

Volgens ingewijden liggen er nog verschillende knelpunten op tafel.

  • Hoeveel moeten rijkere landen betalen aan armere landen zodat die zich beter kunnen wapenen tegen de gevolgen van de klimaatopwarming?
  • Hoe vaak moeten de landen met vernieuwde, meer ambitieuze klimaatplannen opmaken en voorleggen?
  • En wat met het uitfaseren van steenkool en fossiele brandstoffen: blijft dat er op die manier expliciet in staan? (ook al vermeldt de basistekst geen enkele termijn daarvoor). De eerste tekst is op dat vlak afgezwakt. Eerst was er nog sprake van het versneld uitfaseren van steenkool, nu wordt dat op de lange(re) baan geschoven. Wat het hernieuwen van de nationale klimaatbeloften betreft, hopen onderhandelaars dat dit een omweggetje kan zijn om toch nog het doel van anderhalve graad vast te houden, ook al zou deze COP geen voldoende sterk slotakkoord hebben.

Het is normaal dat een eerste tekst wordt afgezwakt, omdat de slotverklaring nu eenmaal door alle landen aanvaard moet worden. De vraag blijft in hoeverre de tekst zal worden afgezwakt. Terwijl in de eerste versie het hoofdstuk over klimaatmaatregelen nog twintig paragrafen telde, zijn dat er voorlopig nog maar zeven.

Akkoord over de koolstofmarkt?

Vandaag komt er mogelijk wel een groot akkoord over de koolstofmarkten, die het verhandelen van emissierechten regelen. Landen die hun norm niet halen, kunnen onder dat systeem extra rechten kopen bij landen die wel de uitstootnorm halen. De nieuwe regels voor die koolstofmarkt moesten eigenlijk al afgeklopt zijn in Madrid twee jaar geleden, maar toen liep het vast.

"Beyond Gas and Coal Alliance"

Een lichtpuntje gisteren was het akkoord tussen een groep van elf landen om geen nieuwe installaties voor olie- en gaswinning te bouwen en er geen vergunningen meer voor te leveren.

Frankrijk, Groenland, Ierland, Zweden, Wales en de Canadese provincie Quebec kondigden aan dat ze toetreden tot de zogenoemde "Beyond Oil and Gas Alliance", een alliantie om het zonder olie en gas te doen voor onze energie van de toekomst. Denemarken en Costa Rica waren al lid. De grootste olie- en gasproducerende landen ontbreken evenwel.

De deelnemers willen een voorbeeld stellen. "Het is onze ambitie om te beginnen met het einde van olie en gas. We hopen dat dit anderen inspireert", zei de Deense klimaatminister Dan Jorgensen.

Luister naar Claire Dupont, assistent-professor Europese en internationale bestuurskunde aan de Universiteit Gent

Bron: vrtnws.be en De ochtend