Vierde prik voor mensen met slechte immuniteit goedgekeurd, volgt straks de hele bevolking?

24 januari 2022
© CDC (Unsplash)
De ministers van Volksgezondheid hebben beslist dat mensen met een verzwakt immuunsysteem een vierde dosis van het coronavaccin kunnen krijgen. Dat heeft de Waalse minister van Volksgezondheid, Christie Morreale (PS), bekendgemaakt via Twitter en het wordt bevestigd door haar Vlaamse evenknie Wouter Beke (CD&V). Is dit nu het begin van een vierde prik voor de hele bevolking?

Beluister het gesprek in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select

"De Hoge Gezondheidsraad beveelt aan om mensen met een verzwakt immuunsysteem, die erg kwetsbaar zijn en een hoog risico lopen op COVID-19, opnieuw een prik te geven. De ministers van Volksgezondheid hebben zonet groen licht gegeven, met implementatie binnenkort", tweet Waals minister van Volksgezondheid Morreale, voorzitter van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid.

De vierde prik komt er dus voor mensen bij wie de COVID-vaccins minder goed kunnen aanslaan. In België gaat het om zo'n 325.000 personen. Wanneer deze extra vaccinaties precies van start gaan, is nog niet geweten, maar het is de bedoeling dat dit de komende weken zal gebeuren. De databanken worden nu voorbereid om de uitnodigingen te versturen. Twee weken nadien kan deze extra vaccinatiecampagne beginnen. Zowel Pfizer als Moderna zullen worden gebruikt om de boosterprik toe te dienen.

In stapjes omhoog

Een vierde prik voor de brede bevolking is niet meteen aan de orde. Dat zegt zowel voorzitter van de taskforce Vaccinatie Dirk Ramaekers, viroloog Johan Neyts als vaccinoloog Pierre Van Damme. “De mensen met een verzwakt immuunsysteem, die nu een uitnodiging voor een vierde prik zullen krijgen, hebben in strikte zin nog geen boosterprik gehad”, verduidelijkt Van Damme. “Zij kregen een derde prik in de maanden september en oktober, maar die diende als versterking van hun basisimmuniteit. Het vaccinatieschema voor mensen met een verzwakt immuunsysteem bestaat met andere woorden uit 3 basisprikken plus 1 boosterprik, voor de brede bevolking zijn dat 2 prikken (1 wanneer je Johnson&Johnson kreeg) plus 1 boosterprik.”

Mensen met een verzwakt immuunsysteem hebben strikt genomen nog geen boosterprik gekregen.

Ook Neyts denkt niet dat een vierde prik voor de brede bevolking nodig zal zijn: “Het gaat nu over bijvoorbeeld kankerpatiënten die chemotherapie krijgen, of over mensen die een transplantatie ondergingen en medicatie nemen om de afstoting van het orgaan tegen te gaan. Voor mensen met zo’n verzwakte immuniteit zijn drie dosissen niet voldoende. Als je laag vertrekt, moet je in stapjes omhoog gaan tot je een acceptabel niveau bereikt.”

"Wetenschappelijke onzekerheid blijft"

Ramaekers benadrukt eveneens dat de vierde prik vooral bedoeld is voor de zogenoemde immuungecompromitteerden, al houdt hij een slag om de arm: “Het is de vraag van één miljoen, maar we houden er alleszins wel rekening mee dat een vierde prik voor de bredere bevolking nodig kán zijn. We kunnen het niet maken om niet op dat scenario voorbereid te zijn.” Blijkt een vierde prik toch nodig, dan schat Ramaekers dat tegen de zomer de meest kwetsbaren – bewoners uit woonzorgcentra en 65-plussers – aan de beurt zijn, en nog voor de winter de rest van de bevolking.

“Veel zal afhangen van hoelang onze immuniteit het volhoudt, en welke virusvariant er circuleert wanneer die immuniteit afneemt", aldus Ramaekers. "Een glazen bol heeft niemand, maar dat er een nieuwe variant komt, is zo goed als zeker. We hebben er al vier achter de rug, het is afwachten wat de vijfde brengt. Wereldwijd wordt de ontwikkeling van nieuwe varianten nog steeds op de voet gevolgd. Jammer genoeg nemen de wetenschappelijke onzekerheden niet af naarmate de pandemie vordert.”

(lees verder onder de foto)

© CDC (Unsplash)

De kans dat een nieuwe variant nog roet in het eten gooit, acht Neyts klein: “Een aanzienlijk aandeel van de bevolking is gevaccineerd, waarvan veel met drie prikken. Daarbovenop liepen heel wat mensen een infectie met omikron op. Ook dat activeert het immuunsysteem. Als je dat optelt, heb je op populatieniveau een immuniteit die zowel door de vaccins als door natuurlijke infectie sterk is getraind. Een nieuwe variant moet al van zeer goede huize zijn om besmettelijker en ziekmakender te zijn dan omikron, en onze immuniteit te kunnen omzeilen. Het virus heeft ons al vaker verrast, maar ik heb goede hoop dat we richting een endemische situatie gaan, of toch op z’n minst in de westerse landen waar de vaccinatiegraad hoog ligt.”

Vaccinvarianten in de maak

Mogen we er met andere woorden van uitgaan dat de vaccinatiecampagne straks achter de rug is? “We kunnen nog altijd in een griepscenario belanden”, aldus Van Damme. “In dat geval gaan we de meest kwetsbare mensen van de bevolking jaarlijks moeten vaccineren, net zoals dat met de griepspuit gebeurt. Evolueert het coronavirus naar een simpel verkoudheidsvirus, dan hoeft zelfs dat niet. Klassieke coronavirussen behandelen we ook gewoon als winterverkoudheidsvirussen zonder daar verder iets aan te doen.”

Belanden we in een griepscenario, dan moeten we de meest kwetsbare mensen in de bevolking jaarlijks vaccineren

De indicator blijft in de toekomst volgens Van Damme de impact van het virus op de gezondheidszorg. “Zowel qua ziekenhuisopnames, intensieve zorgbezetting als de druk op de eerste lijn. “Momenteel heeft die eerstelijnszorg het heel zwaar: door omikron belanden mensen minder snel in het ziekenhuis, maar kloppen ze bij hun huisarts aan omdat ze onderzocht willen worden. We hopen dat dat in de toekomst vermindert.”

Hoe dan ook zijn bedrijven als Pfizer en Moderna alvast bezig met de ontwikkeling van vaccinvarianten, die ook tegen omikron kunnen beschermen. “Die verwacht ik tussen april en juni”, aldus Ramaekers. “We hebben Europese contracten om voldoende te kunnen bestellen mócht het nodig zijn. De vaccinatiecentra zullen de komende weken en maanden op een waakvlam gezet worden."

Beluister het gesprek in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select

Bron: vrt.nws en 'De Wereld Vandaag' 

Lees ook: