Vlaamse peuters opvallend vaker te dik: "Veel mensen zien babyvet als iets schattigs, maar dat is een misconceptie"

3 juni 2021
© Providence Doucet (Unsplash)
Ruim 1 op de 9 peuters in Vlaanderen heeft last van overgewicht. Dat blijkt uit cijfers van Kind en Gezin. Die groep wordt al 10 jaar groter, maar de toename van het aandeel kinderen met overgewicht is pas recent echt versneld. Experten vermoeden dat ook hier de coronacrisis wel eens een nefaste rol zou kunnen hebben gespeeld. "Veel mensen zien babyvet als iets schattigs, maar dat is een misconceptie" zegt kinderarts Inge Gies ook.

Eerst het goede nieuws: zowat 88 procent van de kinderen van 2 jaar oud heeft een compleet normaal gewicht. Ook het aandeel kinderen dat met ondergewicht kampt, ligt gelukkig erg laag: slechts 0,6 procent, of ongeveer 1 op de 170 kinderen.

Het zijn vooral de cijfers over overgewicht die Kind en Gezin een beetje zorgen baren. Intussen is 11,4 procent - ongeveer 1 op de 9 - van de tweejarigen te zwaar. 1,8 procent van de kinderen heeft zelfs last van obesitas (lees: ernstig en chronisch overgewicht). Ter vergelijking: 10 jaar geleden was nog maar 6,7 procent van de peuters te dik, 1,3 procent kampte toen met obesitas.

De toename van het aandeel kinderen met overgewicht zet zich door in elke provincie en komt zowel voor bij kinderen met een moeder met Belgische origine als bij een moeder met een andere origine. Maar de stijging is volgens Kind en Gezin de laatste 3 jaar wat versneld, "en dan vooral in 2020".

Coronacrisis als boosdoener?

De hamvraag is hier natuurlijk: hoe komt dat? Daarop kunnen experten geen eenduidig antwoord geven. Toch wijzen analyses onder meer op een impact van de coronacrisis. "We zien dat er onder de tweejarigen die op consult kwamen na de uitbraak van corona meer overgewicht voorkomt dan bij de tweejarigen die de eerste maanden langskwamen" , zegt wetenschappelijk adviseur Diederik Vancoppenolle van Kind en Gezin. "Die cijfers lijken dus te suggereren dat corona daarvoor gezorgd heeft."

Tijdens de coronacrisis hadden veel gezinnen het allicht ook moeilijker om een gezonde levensstijl te garanderen voor hun jonge kinderen.
Diederik Vancoppenolle, Kind en Gezin

Dat klinkt best aannemelijk, denkt Vancoppenolle. "Heel wat gezinnen stonden in die periode onder druk en hadden het moeilijk om gezin met werk - en al zeker met thuiswerk - te combineren. Daardoor hadden ze het allicht ook moeilijker om een gezonde levensstijl met gezonde voeding, veel beweging en voldoende slaap te garanderen voor hun jonge kinderen."

Vancoppenolle en co hebben ook proberen te achterhalen of er ook andere zaken een rol hebben kunnen spelen. "We hebben zeker vastgesteld dat er geen vertekening is qua profiel van de tweejarigen: dat lijkt heel hard op dat van de voorgaande jaren. Ook hebben we vastgesteld dat de kinderen die vorig jaar 2 werden niet van bij het begin van hun leven systematisch veel zwaarder waren dan kinderen die voordien geboren waren, dus dat kan het ook niet zijn. Daarom nemen we aan dat het vooral met corona te maken heeft."

Meer baby's aan de borst

Nog uit de cijfers van Kind en Gezin blijkt dat almaar meer baby's net na hun geboorte borstvoeding krijgen. Dat is nu het geval bij ruim 8 op 10 baby's (81,4 procent). "Die cijfers stijgen nu al meer dan 5 jaar op rij." Op 6 dagen na de geboorte is dat nog altijd 77 procent: meer dan vorig jaar en liefst 4 procent meer dan in 2014.

Wel groeit ook de groep baby's die naast die borstvoeding al snel ook (af en toe) andere voeding krijgen. Maar dat is vooral een cijfertechnische kwestie: "In de cijfers over kinderen die uitsluitend borstvoeding krijgen, zijn sinds eind 2019 de kinderen weggelaten die bijvoorbeeld eenmalig een flesje kunstvoeding gekregen hebben. Daardoor zien we een daling in het aandeel kinderen dat uitsluitend moedermelk krijgt en een stijging in het aandeel kinderen dat borstvoeding combineert met andere voeding."

"Veel mensen zien babyvet als iets schattigs, maar dat is een misconceptie"

Kinderarts Inge Gies, diensthoofd van het kinderziekenhuis van het UZ Brussel, is niet verbaasd dat 11,4 procent van de peuters te zwaar is. Ze ziet het ook dagelijks in de realiteit en in de praktijk, zegt ze in 'De Ochtend'. "Maar als een kind op zeer jonge leeftijd overgewicht ontwikkelt, is de kans zeer hoog dat het ook obesitas of overgewicht heeft op volwassen leeftijd."

Als een kind op zeer jonge leeftijd overgewicht ontwikkelt, is de kans zeer hoog dat het ook obesitas of overgewicht heeft op volwassen leeftijd.

Gies: "De eerste duizend levensdagen van een baby zijn cruciaal voor de ontwikkeling van een goede gezondheid op lange termijn. Die eerste dagen beginnen al van het moment van de conceptie."

De eerste duizend levensdagen van een baby zijn cruciaal voor de ontwikkeling van een goede gezondheid op lange termijn.

 "Het meest belangrijke is om aan te tonen dat het niemands fout is. Niemand geeft met opzet zijn kind te veel eten. Het is de rol van heel de maatschappij, en vaak kan je op jonge leeftijd met heel kleine aanpassingen in levensstijl, en met kleine veranderingen in het voedingspatroon al een heel grote impact hebben op de gewichtsevolutie. Bijvoorbeeld door fruitsapjes te vervangen door water, en pudding door een stukje fruit."

"Veel mensen zien het babyvet nog als iets schattigs en iets leuks, en als iets dat je baby beschermt om wat meer weerstand en reserve te hebben" zegt Gies ook. "Maar dat is een misconceptie. We weten dat het net schadelijk is voor onze baby."

Beluister het gesprek met Inge Gies in 'De Ochtend' via Radio 1 Select

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook: