Vlaanderen had 25 jaar geleden al een situatie à la Trump

24 november 2016
25 jaar geleden op 24 november 1991, brak extreem rechts door in Vlaanderen. Het toenmalige Vlaams Blok haalde bij de verkiezingen drie keer zoveel stemmen als vier jaar daarvoor en haalde zo 12 zetels in de kamer binnen. De dag ging de geschiedenis in als Zwarte Zondag. en dat is vandaag dus precies 25 jaar geleden. Joël De Ceulaer, journalist bij De Morgen, maakte er een heuse reeks over.

Verbazing en gêne

De Ceulaer was er hoogstpersoonlijk bij die dag. Hij zat in het hoofdkwartier van het toenmalig Vlaams Blok en keek met verbazing naar de uitslag die binnensijpelde. Maar meer nog dan verbazing voelde iedereen een soort van gêne:

"Siegfried Bracke zei me dat ze de eerste resultaten niet durfden geven op de VRT, omdat ze dachten dat er een vergissing in het spel was."

's Avonds reed de Ceulaer samen met collega Wim Daeninck terug richting hoofdkwartier van het VB. Daar aangekomen werd hij indringend aangekeken door een man aan de kleine toog in het lokaal. De Ceulaer keek baldadig terug. 

"Wim maakte me duidelijk dat die man Bert Erikkson was, de grote voorman van de Vlaamse Militantenorde. Dat was een bij wet verboden privémilitie. En hij was niet de enige zware jongen die avond."

De militanten van het Vlaams Blok waren niet meteen geschokt, maar vooral extatisch. 

Wat onthouden?

Wat moeten we eigenlijk onthouden, 25 jaar na Zwarte Zondag

"Eigenlijk is er over die verjaardag heel erg weinig gezegd en geschreven. Ik denk dat ik de enige ben die er echt veel over geschreven heeft."

Dat vindt De Ceulaer vreemd. Want overal waar je kijkt breken rechts-populistische politici door: Trump, Le Pen in Frankrijk, Wilders in Nederland, Frauke Petry in Duitsland, ... Ondertussen vraagt iedereen zich af hoe men daar op moet reageren. Maar, zegt De Ceulaer:

Op al die vragen hebben wij in Vlaanderen 25 jaar geleden al een antwoord gezocht, met de opkomst van het VB

Volgens De Ceulaer is het enorm moeilijk om een breed debat te voeren met alle, ook extreme, stemmen. Maar toch zou dat moeten:

"We moeten luisteren naar de stemmen die klinken, zoals een Wim Van Rooy (Islam-criticus/ofoob). Die laat doorschemeren dat we Moslims als voorzorg zouden moeten kunnen opsluiten, zoals de Amerikanen deden na Pearl Harbor." 

Radio 1 Select