Vlas geeft je vleugels

17 juli 2017
van vliegtuig tot surfplank
Vlas, eeuwenoud materiaal met toekomst (foto Vlasmuseum Kortrijk)
Vlas, een oud Vlaams gewas, zou wel eens het materiaal van de toekomst kunnen worden. Je kan er sterke lichtgewicht fietsen, ski’s, surfplanken, tennisrackets en windmolenwieken mee maken. En de productie ervan is 100% duurzaam en ecologisch, zegt KU Leuven-materiaalexpert Ignaas Verpoest.

Wie Vlas zegt, denkt al snel aan oude Vlaamse boerenfilms als De Vlaschaard, gebaseerd op een roman van Stijn Streuvels. En als je nog wat dieper in de geschiedenis graaft, blijken zelfs de Romeinen de Belgae niet alleen te roemen om hun dapperheid, maar ook voor hun uitzonderlijk (vlas)textiel. Sommige vorsers menen zelfs dat het Keltische woord voor vlas ‘belc’h’ aan de oorsprong ligt van de benaming van ons land.

De voornaamste bloeiperiode van de Vlaamse vlasindustrie situeert zich echter tussen de 16de en de 19de eeuw. Rond 1800 was vlas het topproduct in Kortrijk, waar tal van buitenlandse handelshuizen gevestigd waren. Vlas was ook gegeerd in militaire middens. Het werd veelvuldig gebruikt voor uniformen, tentzeilen en zelfs binnenbekleding van de eerste vliegtuigen. Halfweg vorige eeuw schakelde men dan massaal over naar andere materialen.

Sindsdien zit de vlasteelt weer op een lager pitje. En dat is onterecht, vindt onderzoeker Materiaalkunde aan de KU Leuven, Ignaas Verpoest. Want vlas is een erg licht en tegelijk sterk en stijf product, dat zeer goed trillingen absorbeert. Het heeft een vergelijkbare structuur als koolstofvezel, maar is een natuurlijk product. Het genereert geen afval, heeft geen pesticiden nodig bij de kweek en de teelt verbruikt relatief weinig water.

Volgens Verpoest zijn er toepassingen te over: trilling bestande tennisrackets, sterke lichtgewicht fietsen, ski’s, surfplanken en reiskoffers. Ook voor wieken van windmolen zou vlasvezel in aanmerking komen. En voor medische hechtdraad wordt het nu al gebruikt. "Noteer nog dat vlas brandwerend is en dus ook ideaal voor interieurbekleding", zegt Verpoest. "En dat zelfs het lijnzaad van vlas overal opduikt in dieetproducten."

Meer over vlas: www.texturekortrijk.be

Vlas - weetikveel 1707