Michael Pas: “Voor jonge kunstenaars wordt het onmogelijk om nog te beginnen”

12 november 2019
© Radio 1
De cultuursector is bijzonder bezorgd over de zware besparingen van minister-president en minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA). “Het is genoeg geweest” zegt acteur Michael Pas in ‘De Ochtend’. “Die 60 procent minder voor tijdelijke projectsubsidies is een schokgolf, omdat je voor het eerst een frontale aanval voelt, nota bene van je eigen cultuurminister. En dat is iets dat iedereen echt met verbijstering slaat.”

Vanaf volgend jaar trekt Jan Jambon 60 procent minder uit voor tijdelijke projectsubsidies. Organisaties, instellingen kunstenaars die vaste werkingssubsidies krijgen, moeten 6 procent inleveren. Zeven erkende kunstinstellingen - waaronder de Ancienne Belgique in Brussel, het concertgebouw in Brugge en de Vooruit in Gent - moeten 3 procent afstaan.

“We zijn gechoqueerd” reageert acteur Michael Pas in ‘De Ochtend’. Vanavond verzamelt hij met spelers uit het hele culturele veld in de Beursschouwburg. “Niet om een grote actie te voeren, maar wel om ons te bezinnen of er acties moeten komen en hoe we dat gaan aanpakken.”

Dat de emoties hoog zullen oplaaien staat vast, zegt Pas. “Onder Joke Schauvliege hebben we al 5 procent afgeroomd, binnen haar bewind nog eens 5 procent, daarna bij onder meer Sven Gatz nog eens 5 procent, en nu weer 6 procent.”

“Keer op keer hebben we die besparingen met hangen en wurgen geslikt, en zonder morren de broeksriem aangetrokken. Het idee dat wij ons hierboven willen stellen of niet willen mee besparen is klinkklare onzin en een beetje choquerend.” (Michael Pas verwijst naar het gesprek met Matthias Diependaele in 'De Ochtend'. Beluister het fragment via Radio 1 Select, vanaf 9'34")

"Frontale aanval, nota bene van je eigen cultuurminister"

“Het is genoeg geweest” zegt Pas. “Die 60 procent is een schokgolf, omdat je voor het eerst een frontale aanval voelt, nota bene van je eigen cultuurminister. En dat is iets dat iedereen echt met verbijstering slaat.”

“Je hoopt toch van een cultuurminister dat hij verdedigt waar ons land zo trots op is. We hebben een prachtige internationale uitstraling met onze Vlaamse cultuur en er wordt terecht mee uitgepakt. Maar die wordt natuurlijk gevoed en die moet ergens uit ontstaan. En die voedingsbodem bestaat natuurlijk uit de kleine projecten waarmee beginnende artiesten aan zichzelf bouwen. We kunnen heel trots zijn we als genomineerd worden voor de Oscars, denk bijvoorbeeld aan The Broken Circle Breakdown, maar die film is ontstaan in een repetitiezaaltje in een klein theater, waar een paar acteurs een goed idee hadden en iets in elkaar hebben gestoken. Die projectsubsidies zijn de kweekvijver voor talent. Voor jonge kunstenaars wordt het onmogelijk om nog te beginnen.

Voor jonge kunstenaars wordt het onmogelijk om nog te beginnen

"De cultuursector levert echt wel economische return"

Bij een deel van de bevolking leeft het idee dat subsidies dienen ter ondersteuning van een linkse culturele elite, zei Filip Brusselmans (Vlaams Belang) eerder vandaag in ‘De Ochtend’. Heel wat subsidies gaan volgens hem naar projecten waar ‘de Vlaming’ niet van wakker ligt.

“Dit beeld is natuurlijk gemaakt door Vlaams Belang zelf, en wordt natuurlijk flink opgepikt door de eigen achterban” reageert Pas. “Ik zou er graag een uur over spreken, maar dat zal niet gaan. De afgelopen vijf jaar heeft de Vlaamse overheid 400 miljoen geïnvesteerd in bedrijven en KMO’s, voor innovatie. Men noemt dat investeren, maar eigenlijk is dat subsidiëren. Dat zijn subsidies die je als KMO kan aanvragen voor research en development, en terecht he. Maar men noemt dat een investering en men verwacht ook een return. Wij in de kunstensector doen krak hetzelfde. Ik heb vorige week gespeeld in een omgebouwde mijnsite in Limburg, die vroeger een troosteloze desolate vlakte was. Nu is er een cultureel centrum gezet, restaurants en zalen. Wij speelden daar en de zaal zit vol. De mensen gaan daar eten, drinken en de boel leeft weer. Dat is onze return. De cultuursector levert echt wel een economische return.”

(lees verder onder de foto)

Michael Pas te gast in 'De Ochtend'
Michael Pas te gast in 'De Ochtend'

Is dat niet een stukje van het probleem? Dat we het daar alleen over hebben als het over subsidies gaat? Moet de cultuursector beter duidelijk maken wat de maatschappelijke meerwaarde is? “Ik heb nu het gevoel dat ik iets moet verdedigen dat niet verdedigd moet worden” zegt Pas. “Ik ben momenteel op tournee. We spelen 45 voorstellingen en die zitten elke avond vol. Als ik in Waregem 350 mensen in de zaal heb zitten, gaat niemand mij wijsmaken dat dat een culturele elite is. Dat zijn geen mensen die in een ivoren toren wonen, dat zijn hardwerkende Vlamingen die na hun werk naar het theater gaan en willen geprikkeld worden met kunst.”

“Natuurlijk hou je niet van alles, maar dat is ook niet erg” zegt Pas. “Ik hou niet van voetbal. En ik vind het ook niet erg dat ik als belastingbetaler bijdraag aan de 11 miljoen aan politiekosten om het voetbal veilig te houden, en om mensen te beschermen tegen zinloos geweld. Ik vraag alleen: kan datzelfde bedrag besteed worden aan zinvolle cultuur die meer opbrengt?”

Beluister het integrale gesprek met Michael Pas:

Lees ook:

Radio 1 Select