Vrij eind december 9999

3 mei 2014

Joris, Ludo, Wilfried, Steven en Salem zijn vijf geïnterneerden in de gevangenis van Merksplas.

Er klopt iets niet met de vorige zin.

De gevangenis is voor gevangenen. Niet voor geïnterneerden. Geesteszieke misdadigers worden in België niet verantwoordelijk geacht voor hun daden. Wie na een misdrijf ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard, hoort niet thuis in de gevangenis, maar wordt 'geïnterneerd'. Dat wil zeggen: afgezonderd van de samenleving, in een psychiatrische instelling. Zo iemand is ziek en heeft recht op verpleging. Dat zegt de wet.

In de praktijk zitten in België toch nog zo'n 1100 psychiatrische patiënten gewoon vast in de gevangenis. Zonder enige vorm van begeleiding of therapie. Hun misdaden gaan van het in brand steken van een fiets tot meervoudige moord.

Van een gevangenisstraf weet je op voorhand hoe lang ze duurt. Internering is voor onbepaalde duur. Tot de dokters van oordeel zijn dat je niet langer geestesziek bent. Of op z'n minst geen gevaar meer vormt voor de maatschappij. De datum van invrijheidstelling in het dossier van de patiënten is 31/12/9999.

De documentaire 9999 schets een beeld van vijf van die geïnterneerden in de gevangenis van Merksplas. Een schrijnend beeld. Want iedereen weet dat ze daar zitten en niemand doet er iets aan. Ook al is België daarvoor al meermaals veroordeeld door het Internationaal Hof voor de Rechten van de Mens.

"Gigantisch verontwaardigd", zo voelde regisseur Ellen Vermeulen zich. Met deze film wil ze dat gevoel overbrengen. Al zegt ze zelf niks. Ze laat de geïnterneerden aan het woord.

"Weet je waar ik nu de hele tijd moet aan denken?" zegt een van hen: "Aan een vlinder." En als hij vervolgens uitlegt waarom, kan je alleen maar denken: "Die mens heeft gelijk."

 

 

 


 

Nu beluisteren? Klik hieronder. Downloaden? Hier rechtsklikken en Opslaan als...