Vrijwillige vaccinatie met Johnson&Johnson voor -41-jarigen, maar niet in heel het land

11 juni 2021
© Dirk Waem (Belga)
Vlamingen jonger dan 41 jaar kunnen er binnenkort zelf voor kiezen om zich toch te laten inenten met het Janssen-vaccin van Johnson & Johnson. Dat heeft Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke (CD&V) net bekendgemaakt op Twitter. Twee weken geleden werd de leeftijdsgrens op 40-plus gelegd, na de dood van een jonge vrouw die was gevaccineerd met het Janssen-vaccin en een bloedklonter kreeg.

Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke (CD&V) laat via Twitter weten dat mensen jonger dan 41 zich vrijwillig kunnen kandidaatstellen voor het Johnson & Johnson-vaccin. De QVax-reservelijst wordt aangepast, zodat wie jonger is dan 41 kan aanduiden het vaccin te willen.

“Wij hebben er lang over gediscussieerd en gaan het in Vlaanderen meteen invoeren, vanaf volgende week zal dat kunnen voor wie dat wil", voegde minister Beke eraan toe in 'De Wereld Vandaag'. "Ook de Duitstalige gemeenschap zal volgen. En Brussel wil dat ook doen, maar nog niet deze maand, niet in juni. Alleen Wallonië doet niet mee. In Vlaanderen hebben wij absoluut alle mogelijke vaccins nodig, want er is een ontzettend grote vaccinatiebereidheid. We moeten er alles aan doen om iedereen die wil de kans te geven zich te vaccineren."

In Brussel valt echter te horen dat de vaccinatiestrategie niet verandert. De Johnson & Johnson-vaccins die beschikbaar zijn, zijn sowieso bedoeld voor de mobiele teams (die onder anderen daklozen vaccineren), klinkt het op het kabinet van Alain Maron (Ecolo), Brussels minister van Volksgezondheid. Mochten er meer vaccins geleverd worden, dan wordt dat herbekeken.

We moeten er alles aan doen in Vlaanderen om iedereen die wil de kans te geven zich te vaccineren.

"Het risico om besmet te geraken met het coronavirus en het risico op een ziekenhuisopname is nog altijd vele malen groter dan het risico bij eventuele vaccinatie. Onder 45 jaar zijn er het voorbije jaar 122 mensen overleden aan het coronavirus, dat zijn er 2 per week. Er komen elke dag mensen uit deze leeftijdsgroepen in de ziekenhuizen terecht. Er is maar 1 antwoord hierop: je laten vaccineren. Er is geen nulrisico, maar dat is ook niet zo wanneer je rookt of bij andere medicatie en dat is nog veel minder het geval wanneer je ongevaccineerd besmet dreigt te geraken."

Twee weken geleden beslisten de ministers van Volksgezondheid om het vaccin van Johnson & Johnson tijdelijk niet meer toe te dienen aan mensen jonger dan 41 jaar. Aanleiding was het overlijden van een vrouw jonger dan 40 die in het buitenland was gevaccineerd met Johnson & Johnson. De vrouw overleed in een Belgisch ziekenhuis.

Die opgelegde leeftijdsgrens, in combinatie met vertraagde leveringen, maakte het onmogelijk om tegen 11 juli alle volwassen Vlamingen een eerste coronaprik te bezorgen. Die datum werd door minister Beke altijd vooropgesteld als streefdatum.

Maar die vertraging kan nu beperkt worden door mensen onder de 40 zélf te laten beslissen om voor een Johnson & Johnson-vaccin te gaan. Professor en vaccinoloog Pierre Van Damme zei dat eerder aan VRT NWS dat dat "praktisch haalbaar is, maar een hele puzzel".

En puzzelen moeten de vaccinatiecentra voortdurend doen. De federale overheid heeft een prioriteitenlijst, Vlaanderen bekijkt op basis van leveringen welk vaccinatiecentrum welke vaccins op welk tijdstip krijgt. De centra nodigen dan op basis van de soorten en hoeveelheden vaccins die ze krijgen, mensen uit.

Van het Johnson & Johnson-vaccin is maar 1 inenting nodig om volledig gevaccineerd te zijn. Bij alle andere coronavaccins die in ons land gebruikt worden, zijn dat er 2. Je zal dus ook sneller gevaccineerd zijn en dat is een voorwaarde om bijvoorbeeld op reis naar het buitenland te kunnen gaan. Hoeveel personen het Johnson & Johnson-vaccin zullen kunnen krijgen, hangt af van de leveringen.

"De beslissing om te vaccineren gebeurt vóór je op het vaccinatiecentrum komt. Als je een online boeking kan maken, denk ik dat dat praktisch te realiseren is", zei Jan Stroobants, coördinator van het vaccinatiecentrum Spoor Oost in Antwerpen, eerder over de kwestie.

Hoe werd Johson & Johnson in ons land tot nu ingezet?

  • In de algemene bevolking komen de mensen jonger dan 40 pas vanaf deze maand aan de beurt in de vaccinatiecentra.
  • Bij de risicopatiënten (mensen met onderliggende aandoeningen) stonden wel al mensen jonger dan 40 geboekt voor Johnson & Johnson. Het gaat om ongeveer 8.000 mensen die spontaan een ander vaccin aangeboden kregen uit de noodstock van de Vlaamse regering en hun eerste afspraak in principe konden behouden.
  • Johnson & Johnson wordt verder nog gebruikt voor de thuisvaccinatie van ouderen die zich moeilijk kunnen verplaatsen, dat kon gewoon doorgaan.
  • Verder wordt het ook gebruikt voor de vaccinatie van "precaire groepen" (daklozen, mensen zonder papieren). Het kan vreemd overkomen, maar voor hen geldt géén leeftijdsgrens. De redenering is dat één prik van Johnson & Johnson volstaat, en dat voordeel weegt voor moeilijk bereikbare mensen op tegen de nog altijd zeer zeldzame nevenwerkingen van Johnson & Johnson.

Waarom 40 jaar als scharnierleeftijd?

Ook voor het vaccin van AstraZeneca werd in april de leeftijdsgrens verlaagd van 56 naar 41 jaar in ons land. "Die 40 jaar is een duidelijke scharnierleeftijd", verduidelijkt professor Van Damme. 

"We zien dat de vaccinatie vanaf dan duidelijk opweegt tegen de zeldzame risico's van die stoornissen (tromboses en bloedplaatjes). En dat vertaalt zich vooral in een winst op vlak van hospitalisaties, opnames op intensieve zorg en ook op het vlak van overlijdens."

De beslissing van vandaag geldt op dit ogenblik enkel voor Johnson & Johnson en niet voor AstraZeneca. "We hebben er vorige week zaterdag wel over gesproken", zegt minister Beke. "Bij Johnson & Johnson gaat het echter om een eenmalige prik, terwijl er bij AstraZeneca twee prikken zijn. We zouden de komende periode heel veel AstraZeneca nodig hebben om die tweede prikken te kunnen zetten.

Ook over de inkorting van de wachttijd tussen de twee dosissen bij AstraZeneca is er nog geen beslissing. "Ik begrijp de vraag, we hebben de tijd ingekort van 12 naar 8 weken", zegt minister Beke. "Maar we zitten nog altijd met grote leveringsonzekerheden, er is een groot verschil tussen wat aangekondigd wordt en wat geleverd werd. We kunnen moeilijk mensen voor een tweede prik uitnodigen en de tijd verkorten terwijl we op die manier een aantal mensen zouden ontnemen een eerste prik te krijgen."

Hoofd taskforce Dirk Ramaekers: "Volgende week kunnen mensen jonger dan 41 jaar zich registreren voor vaccin Johnson & Johnson via QVAX"

"Het vaccin van Johnson & Johnson is net als de andere vaccins een heel goed vaccin, dat beschermt tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname. Soms zijn er zeldzame neveneffecten en daarom zullen mensen jonger de keuze krijgen om in te gaan op een vaccin van Johnson & Johnson", legt Dirk Ramaekers uit in 'De Afspraak'.

Vanaf volgende week zullen mensen jonger dan 41 zich kunnen registreren via QVAX-systeem voor de wachtlijsten voor een vaccin van Johnson & Johnson. "Zodra er voldoende vaccins beschikbaar zijn, worden ze opgeroepen door het vaccinatiecentrum. Er zal nogmaals een gesprek gevoerd worden over of ze alles goed begrepen hebben en daarna volgt de toediening van het vaccin", zegt Ramaekers.

Ramaekers verduidelijkt dat mensen niet verplicht zijn om in te tekenen op Johnson & Johnson en kunnen wachten te ze hun uitnodiging krijgen voor een ander vaccin. "Volgende week gaat er uitgebreid over worden gecommuniceerd. Ik zou zeggen, wacht nog even. Als je nu naar QVAX gaat, kan je je nog niet registreren."

Ramaekers geeft nog mee dat de vaccinatiecampagne op kruissnelheid is gekomen, met vandaag 177.000 toedieningen in het land. "En we gaan nog enkele weken door. De vaccinatiecentra draaien op volle toeren en dat zou ons moeten toelaten om iedereen in de maand juli zijn eerste dosis te geven."

Beluister het gesprek met minister Beke in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select. 

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook: