Waar halen de Duitsers hun economische veerkracht vandaan?

9 september 2017
Hoe doen ze dat toch, die Duitsers? Altijd weer opnieuw het sterkste en meest welvarende land van Europa worden? Zelfs na twee wereldoorlogen, een hereniging en een bankencrisis? Dirk Rochtus, docent internationale politiek en Duitse geschiedenis, zocht in zijn boek naar het geheim van onze oosterburen.

De Duitse veerkracht is opmerkelijk. Het snelle economisch herstel van Duitsland na WO II werd al meteen het Wirtschaftswunder (economisch wonder) genoemd en ook ondanks de Eurocrisis en de asielcrisis kropen de Duitsers uit het dal. “Men noemt de Duitsers ook wel Stehaufmännchen, mensen die na een klap terug opstaan”, begint Rochtus. “Het heeft zeker te maken met hun ongelooflijke discipline, dat is een cliché, maar daarnaast denken ze ook heel collectief.”

Mittelstand, Mitbestimmung en Berufsausbildung

Er zijn volgens Rochtus drie redenen waarom Duitsland al lang opnieuw de grootste economische macht is in Europa. Hij vat ze samen in drie begrippen: Mittelstand, Mitbestimmung en Berufsausbildung.

Men heeft er enorm veel respect voor techniek en mensen die met hun handen kunnen werken

Berufsausbildung zit in het feit dat jongeren die een technisch beroep leren naast een theoretische opleiding op school ook een praktische opleiding krijgen in een bedrijf. Een elektricien bijvoorbeeld, krijgt als 16-jarige ook een opleiding bij een werkgever. Een watervalsysteem kent men niet in Duitsland. Men heeft er enorm veel respect voor techniek en mensen die met hun handen kunnen werken.”

Er is veel overleg in Duitsland, men grijpt er niet snel naar het stakingsmiddel

Met Mittbestimming bedoelt Rochtus dat werknemers in een bedrijf ook hun zegje hebben. “Er is veel overleg in Duitsland, men grijpt er niet snel naar het stakingsmiddel. Dat gebeurt ook via vakbonden zoals bij ons, maar een staking is slechts het ultieme middel.”

Duitsland heeft veel Hidden Champions, kleine ondernemingen die gespecialiseerd zijn in een bepaalde niche een daar wereldklasse in zijn

Ten slotte is er de bijzondere sterke positie van de middenstand, of Mittelstand in het Duits. “In Duitsland zijn er veel zogenaamde Hidden Champions, verborgen kampioenen. Duitsland heeft natuurlijk een aantal heel grote bedrijven, maar ook vele duizenden kleine en middelgrote ondernemingen die gespecialiseerd zijn in een bepaalde niche een daar wereldklasse in zijn. Iets banaals als een deurkruk bijvoorbeeld. Een enorm kleine niche, maar ze zijn daar dan wel de beste in.”

Beluister hieronder het volledige gesprek.

Radio 1 Select