Waar komt de prins op het witte paard vandaan?

10 februari 2022
© Nathan Dumlao (Unsplash)
Valentijn, een dag vol zeemzoete chocolade, rode rozen en hartjesslingers. Voor sommigen een resem goedkope clichés, voor anderen het toppunt van romantiek. Er zijn talloze romantische clichés: denk maar aan de prins op het witte paard, de beruchte strandwandeling bij zonsondergang, … Maar waar vinden die liefdesclichés hun oorsprong? Marc Jacobs, professor erfgoedstudies aan de UA, neemt ons mee naar de oerbron van ultraromantiek.

Beluister het gesprek met Marc Jacobs in 'De Wereld Van Sofie' via Radio 1 Select

Ik geef je mijn hart

Het gebruik van het hart als populaire verbeelding van de romantiek, dateert al van de klassieke oudheid. “Veel Latijnse liefdesgedichten verwijzen naar die symboliek.” In het rijksarchief van Gent vind je hartvormige liefdesbrieven uit de 17e eeuw die getuigen van een verboden, geheime liefde. Het afbeelden van hartjes en de commercialisering ervan, kwamen pas echt in trek op het einde van de 19de eeuw.

Liefde zo zoet als chocolade

Waarom gaan chocolade en Valentijn zo goed samen? Het zoete goedje wordt lustopwekkende kwaliteiten toegedicht. “Het is een handig cadeau dat bij mannen én vrouwen in de smaak valt. Dat je er samen van smult, is goed meegenomen.”

Zeg het met bloemen

Bloemisten doen gouden zaken op Valentijn. Bloemen geven, blijkt een eeuwenoud gebruik. In 19de eeuw kwam ‘de taal der bloemen’, ook wel floriografie genoemd, in opmars. Elke bloem kreeg een symbolische betekenis. “Een roos stond symbool voor een passionele relatie. Denk aan het lied ‘Zeven Anjers, Zeven Rozen.”

In België en Nederland zetten bloemisten na Wereldoorlog 2 een succesvolle campagne op: “Oorspronkelijk was dit bedoeld als ‘dag van de vriendschap’, maar naar het Amerikaanse voorbeeld werden bloemen in jaren 60 toch vooral een geschenk voor een geliefde.”

De zwoele aanbidder met de roos tussen de tanden

Een cliché waar Argentijnen niet om kunnen lachen: “Men denkt dat ze in Buenos Aires de tango dansen met roos tussen de tanden. Dat klopt niet.” Het romantische beeld wordt hardnekkig geassocieerd met de acteur Rudolph Valentino, ook wel ‘The Great Lover’ genoemd.

Het cliché rammelt echter aan alle kanten. In de stomme film ‘Blood and Sand’ wordt Valentino zelf verleid door een femme fatale met een roos in de mond, die hij weggooit. Vervolgens danst Valentino de flamenco, niet de tango. Slimme marketeers namen echter een loopje met de feiten, tot grote frustratie van de Argentijnse bevolking.

De prins op het witte paard

De heldhaftige geliefde op een paard in volle galop, is een gekend cliché uit de sprookjeswereld. “Het beeld wordt beschreven in ‘Assepoester’. Het verhaal werd voor het eerst in de 17de eeuw opgetekend.” In de Disney-versie van ‘Assepoester’ werd het beeld omgedoopt tot het populaire stereotype ‘Prince Charming’.

Beluister het gesprek met Marc Jacobs in 'De Wereld Van Sofie' via Radio 1 Select

Lees ook: