Waarom we bang zijn

25 juni 2022

Ken je de Angstparadox? Die gaat als volgt: De wereld is nog nooit zo veilig geweest - nog nooit in de geschiedenis van de mensheid zo weinig oorlog en criminaliteit, zoveel welvaart en zo’n grote levensverwachting - en tóch voelen we ons steeds angstiger. Hoe kan dat?

Als je het aan beroemde psychiaters en psychologen - genre Dirk De Wachter, Paul Verhaege, Damiaan Denys of Mattias Desmet – vraagt, dan zeggen die: Het ligt niet aan jou, het ligt aan het systeem. Het komt door onze manier van leven. Onze moderne neo-liberale consumptiemaatschappij maakt ons collectief knettergek.

Dat is een geruststellende gedachte. Op het eerste gezicht, toch, want het is tenminste niet je eigen schuld. Maar dat betekent wel dat je niet kan ontsnappen: we zitten met z’n allen vast in die doldraaiende tredmolen van de moderniteit. Dat is dan weer een beangstigend. Weet er iemand de uitgang?

“Ik.” “Misschien” zegt Bram Vervliet en hij steekt zijn vinger op. “En wie bent u?” “Ik ben Bram Vervliet, hoofddocent psychologie aan de KU Leuven. Ik heb een boek geschreven over waarom we bang zijn. Misschien kan ik daar op de radio iets komen over vertellen?”

Dus wij dat boek eerst gelezen. Geloof ons: het is fantastisch. Bram vertrekt van de vraag: “Naarmate de wereld veiliger wordt, worden we steeds angstiger: klopt dat wel?” Is de wereld werkelijk veiliger geworden? En worden we steeds banger? Hoe kunnen we dat meten? En wie zijn ‘wij’? En wat is angst? En hup, we zijn vertrokken. Een echte wetenschapper aan het woord. Zo iemand hoort aan onze keukentafel.