Waarom we oorlog voeren

15 oktober 2019
Een week geleden viel Turkije Noord-Syrie binnen en in één week tijd is alweer heel wat leed aangericht. Waarom blijven wij mensen oorlogvoeren? Zelfs al weten we hoe groot de trauma's en de schade kunnen zijn.

Samen met reporter Rudi Vranckx die in de regio is proberen we in het hoofd te kijken van Erdogan. Wat maakt precies dat “oorlog voeren” voor hem opweegt tegen alle nadelen, het onvermijdelijke menselijke leed langs beide kanten, tot mogelijk zware economische sancties die Turkije mogelijk hard kunnen raken.

Als we uitzoomen, weg van context in Turkije en Syrië, en weg van deze tijden, is de fundamentele vraag: waarom doen mensen dat, oorlog voeren? Zijn en blijven conflicten en wapengekletter tussen landen onvermijdelijk? Vragen voor politiek filosoof Stefan Rummens (KULeuven).

Dat oorlog een zware menselijke tol eist, ook nog vele jaren nà de bommen, na het wapengeweld, vertelt Lydia Voet. Zij is ondertussen 88 jaar, er gaat geen dag voorbij dat ze niet terugdenkt aan het bombardement op Mortsel dat ze als 11-jarig meisje voor haar ogen zag gebeuren. Reporter Max Vrijens zocht haar op.

Zit oorlog écht ingebakken in de mens? Deed de prehistorische mens dat ook al? Van wanneer dateren de allereerste sporen van oorlogvoering? David Fontijn, hoogleraar archeologie van de prehistorie (Universiteit Leiden).

“Voetbal is oorlog”. Het is een uitspraak die wordt toegeschreven aan de Nederlandse voetballer en trainer Rinus Michels. Wellicht gaat de vergelijking nog meer op naast dan op het veld. Zeker als je kijkt hoe voetbalhooligans elkaar te lijf gaan. Het programma “Joos” had enkele jaren terug een gesprek met de Nederlandse hooligan Yoeri Kievits. Hij sprak over de kick die vechten hem geeft en die met niets anders te vergelijken valt. Over het groepsgevoel, de clans en de codes die er aan te pas komen.

Christophe Busch is behalve directeur van “Kazerne Dossin” in Mechelen ook de trotse eigenaar van een “formicarium”, een mierenboerderij. Waarom het hier plots over mieren gaat? Ook mieren gaan op oorlogspad naar andere kolonies, gaan grondstoffen stelen en maken andere mieren tot slaaf. Oorlog in het klein. Of toch weer niet? Een reportage van Brecht Devoldere.

Lees ook:

Radio 1 Select