Waarom worden we zo boos als onze ‘zwakke plek’ geraakt wordt?

29 januari 2021
© Icons8 Team (Unsplash)
Iedereen heeft wel een ‘zwakke plek’, een onderwerp dat zo gevoelig ligt dat mensen op hun woorden moeten letten als ze erover beginnen. Maar over welke onderwerpen gaat het dan? Waarom worden we zo boos? En kunnen we er wat aan doen? Caroline Braet, professor ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Gent, sprak erover in ‘De Wereld van Sofie’.

Iedereen verliest wel eens het geduld en tiert er vervolgens op los. Maar het ene onderwerp brengt dit al sneller teweeg dan het ander. Ook tussen Romelu Lukaku en Zlatan Ibrahimovic liep het grondig mis, waarbij Ibrahimovic Lukaku duidelijk op een gevoelige plaats raakte door iets over zijn moeder te zeggen. Waarom worden we plots zo boos als onze ‘zwakke plek’ ter sprake komt? “Eerst en vooral is woede geen slecht gevoel”, vertelt professor Caroline Braet. “Als we boos worden, schieten we eigenlijk in actie om iets te beschermen wat we belangrijk vinden of ons raakt. Je afkomst speelt hierbij een belangrijke rol. Je gaat al snel je familie of streek verbaal of fysiek beschermen, omdat dit bij veel mensen heel gevoelig ligt.”

Opstapeling van woede

Naast afkomst, kan de manier waarop mensen aangesproken worden ook voor de nodige woedeaanvallen zorgen. “Wat we zien is vaak alleen het topje van de ijsberg”, aldus Braet. “Het gaat hier vaak om ergernissen die zich al heel lang opstapelen. We kunnen dan ook schrikken als we plots door het lint gaan als de druppel bereikt wordt. Wanneer iemand bijvoorbeeld gepest wordt, kan die zijn woede opstapelen en kan het op het verkeerde moment plots allemaal naar buiten komen. Die persoon kan dan gestraft worden door zijn woedeaanval, maar vaak is hij niet de schuldige in het verhaal en is het een compleet normale menselijke reactie.”

Onze agressie is het hoogst als peuter

“Iedereen heeft wel een zwakke plek. Niemand is er vrij van om op een goede dag door het lint te gaan. Mannen hebben wel meer testosteron, waardoor zij sneller agressie opbouwen en uiten om hun kroost te kunnen beschermen. Maar onze agressie is het hoogst als peuter, op 2 jaar. In kribbes zien we vaak enorm veel agressie. Een peuter kan zich namelijk nog niet verbaal verdedigen en zal dat dus fysiek proberen uiten volgens de wet van de sterkste. Naarmate we ouder worden, worden we verbaal sterker. Hoe sterker je verbaal bent, hoe minder je je woede fysiek moeten uiten”, aldus Braet.

Zeg je kind dat het gevoel terecht is, maar dat hij er op de foute manier mee is omgegaan

De manier waarop je omgaat met woedeaanvallen, heeft veel te maken met de opvoeding. “Je zal altijd bepaalde persoonlijkheden hebben, die sneller fysiek agressief worden. Maar opvoeding zal altijd een grote rol spelen. Als je kind het kookpunt bereikt, moet je je altijd eerst de vraag stellen of je kind terecht boos is. Als het terecht is, moet je hem/haar dat ook zeggen. Je mag het gevoel valideren. Als je het gevoel ontkent, kan het zijn dat je kind zich helemaal miskend zal voelen. Nadien is het goed om je kind te wijzen op zijn reactie. Zeg hem/haar dat het gevoel terecht is, maar dat hij er op de foute manier mee is omgegaan. Zoek tenslotte een gezonde manier om je kind te laten afkoelen, zoals door tegen een kussen te slaan of tegen een bal te stampen. Ook op de ademhaling letten, zorgt ervoor dat je woede snel van 10 naar 0 gebracht kan worden. Als de woede te groot is, is afkoelen altijd de beste remedie alvorens je een gesprek aangaat”, besluit Braet.

Beluister het volledige gesprek met professor Caroline Braet in ‘De Wereld van Sofie’: