Waarom zien niet alle mensen dezelfde kleur?

8 december 2015
Die vraag stelt illustrator Carll Cneut in De Bende. Bij zijn tentoonstelling 'In mijn hoofd' was er een schilderij met een opvallend blauw. Veel bezoekers spraken hem daarover aan en iedereen had andere beschrijvingen voor die kleur: intens blauw, felblauw, groenig blauw. Hoe kan zoiets?

 

 

 

"Mensen hebben allemaal een verschillende kleurenperceptie", zegt professor en oogarts Johan Blanckaert.

Maar hoe komt dat nu net? Er zijn verschillende redenen. Zo zit er in de waarneming van een kleur ook een deel herkenning, namelijk hoe je hebt geleerd om een bepaalde kleur te noemen. Bovendien kan het zijn dat iemand niet zo goed weet hoe een kleur te verwoorden. Zo krijg je misschien verschillende benamingen voor dezelfde kleur.

Ook het moment zelf heeft een impact: welke soort belichting is er, welke sfeer. Voor de één is een kleur immers feller dan voor de ander. Het is dus heel persoonsgebonden en individueel, en dat geldt voor alle kleuren. Iedereen heeft een eigen zicht op een kleur.

 

Voor kunstenaars zoals Carll Cneut is dat natuurlijk frustrerend. Zij zijn op zoek naar een bepaalde, specifieke kleur, maar die wordt door anderen dan misschien anders waargenomen.

En dan hebben we het nog niet over oogafwijkingen gehad... Daar is de kunstenaar Monet een voorbeeld van, zegt oogarts Johan Blanckaert. "Door zijn katarakt nam hij omgevingskleuren heel anders waar, en dat zag je in zijn schilderijen."

Radio 1 Select