Wanneer diepvriesfrieten "gezonder" zijn dan zalm: is er iets mis met de nutri-score?

4 april 2019
Met een campagne wil minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) de nutri-score bekender maken. Die score geeft aan hoeveel voedingswaarden een product bevat en hoe gezond of ongezond het dus is. Maar het systeem vertoont soms rare kronkels. Zijn frieten écht gezonder dan zalm? Experts geven uitleg.

Je hebt ze in de winkel misschien al op verpakkingen zien staan: de nutri­s-cores. Supermarkten kunnen die gebruiken om aan te geven hoeveel voedingswaarde een product heeft. Label A zijn de gezondste producten, label E de ongezondste.

Het systeem is ingevoerd door minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD). Deze week lanceerde ze zelfs een campagne om de labels bekender te maken bij het grote publiek.

Maar wat blijkt nu: in de praktijk vertoont het systeem soms wel rare kronkels. Een pak diepvriesfrietjes krijgt bijvoorbeeld de beste score, een A, een pakje gerookte zalm slechts D. Nog een voorbeeld: een potje rijstpap krijgt score B, jonge goudakaas scoort slechts een D. Hoe komt dat?

(lees verder onder de foto)

Nutriscore

Zijn diepvriesfrietjes gezonder dan zalm?

"De nutri-score is een afweging van de positieve en de negatieve eigenschappen van een product", vertelt Evelyne Mertens, voedings­deskundige en wetenschappelijk medewerker aan de KU Leuven in 'Nieuwe feiten'. "Een positieve eigenschap is bijvoorbeeld de aanwezigheid van vezels. De aanwezigheid van veel vet, zout of calorieën leidt tot een negatieve score. Een product met veel vet zal dus automatisch een lagere nutri-score krijgen."

Opvallend, diepvriesfrietjes hebben een nutriscore A. Zalm scoort slechts een D. Hoe komt dat? "In zalm zitten veel vetten, gezonde vetten weliswaar, maar die vetten zorgen voor meer calorieën. Diepvriesfrietjes bestaan vooral uit koolhydraten en het vetgehalte ligt lager dan bij zalm. Daardoor is de nutri-score van zalm minder goed", verduidelijkt Mertens.

Een nutri-score houdt geen rekening met de bereiding van ingrediënten.

"De nutri-score houdt geen rekening met de bereiding van producten", vertelt Mertens. "De producten zijn uit hun context gehaald, ze worden afzonderlijk beoordeeld maar eigenlijk maken ze deel uit van een volledige maaltijd. Die frietjes bijvoorbeeld, bak je die in frietvet of op een vetarme manier in de oven? Kortom, je moet een beoordeling maken van de volledige maaltijd. Dat doet de nutri-score niet."

"Vooral belangrijk dat je gevarieerd eet"

Maar er zijn nog producten die een opvallend goede nutriscore krijgen. Zo scoren lightfrisdranken even goed als halfvolle melk. "Veel mensen denken dat die niet zo gezond zijn", vertelt professor Patrick Mullie (VUB) in 'De Wereld Vandaag'. "Maar dat klopt eigenlijk niet. Dat komt omdat veel mensen denken dat de stof in lightfrisdranken, aspartaam, schadelijk is. Maar er is geen enkele studie die dat aantoont. Er zit geen suiker of energie in. Ook bijna geen zout of verzadigde vetten. Daarom krijgen die dranken een goede score. Misschien tegen de verwachtingen in."

Maar wat moeten we nu met die nutri-score? "Staar je er niet blind op", zeggen zowat alle voedingsexperten. "Het is belangrijk dat je gevarieerd eet, maar onderzoek uit het buitenland toont wel aan dat we via de nutri-scores bewuster nadenken over ons eten en dat we bijgevolg zo gezonder eten."

"Een mooi voorbeeld zijn tussendoortjes", vertelt voedingsdeskundige Mertens. "De keuze tussen een stuk fruit met score A of een koek met score C wordt door die nutri-score veel vanzelfsprekender. Maar een volwaardige dagvoeding op basis van de nutriscore samenstellen, dat is wat kort door de bocht."

"De perfecte score bestaat niet. Beter een nutri-score gebruiken dan de waardeloze informatie die nu op de verpakkingen staat, vaak gedrukt in kleine cijfers en letters die niemand leest", besluit Patrick Mullie.

Beluister het gesprek met Evelyne Mertens in 'Nieuwe Feiten':

Beluister het gesprek met Patrick Mulie (VUB) en Loes Neven (Vlaams Instituut Gezond Leven) in 'De Wereld Vandaag':

Bron: vrtnws.be, Nieuwe Feiten en De Wereld Vandaag

Lees ook:

Radio 1 Select