Wat als… we België als een bedrijf runnen?

28 januari 2020
© Dirk Waem (Belga)
"Waarom geen deadline plakken op het vormen van een regering? En waarom hier geen consequenties aan koppelen wanneer die deadline niet wordt gehaald? Ik denk bijvoorbeeld aan het intrekken van de bezoldiging tot die regeringsploeg is samengesteld" schrijft onderneemster Inge Geerdens in haar column. "Werknemers worden ook niet betaald tijdens het sollicitatieproces. En ondernemers krijgen al helemaal niets terwijl ze hun business nog aan het opzetten zijn."

“Belgium is still in business”, zo zei Gwendolyn Rutten deze week op het World Economic Forum tegen Carlos Brito, ceo van AB Inbev. Ik hoorde het haar graag zeggen, want in zekere zin ben ik het met haar eens. Met of zonder regering, de wereld en dus ook onze economie draait door. Maar wordt het stilaan geen tijd om ‘Belgium’ ook effectief als een ‘business’ te laten draaien?

Terug naar de feiten. In december 2018 stapte N-VA uit de federale regering, waardoor die een minderheidsregering werd en dus de facto een regering van lopende zaken. Sindsdien hebben we in mei 2019 een verkiezingsronde gekend, en nu – januari 2020 – is er nog steeds geen regeringsvorming in zicht.

Toch staat de voorzitster van Open VLD in Davos zonder blikken of blozen te vertellen tegen wie het wil horen: ‘Belgium is still in business’. En zo voelen wij bedrijfsleiders het ook aan. We liggen niet wakker van het feit dat er geen krachtdadige regering aan het hoofd staat, die ons vaderland met vaste hand wapent voor de uitdagingen van de toekomst. We blijven gewoon gestaag verder werken. En het boeit ons steeds minder.

En net daarin schuilt een groot gevaar. We haken massaal af. Als burgers leerden we de voorbije maanden en jaren vooral dat we niet al te veel moeten verwachten van 'de politiek'. Op federaal vlak is er een ongekende inertie om te besturen; de lijm die ons land samenhoudt, kleeft steeds minder. En de huidige generatie politici vindt dit blijkbaar ondergeschikt aan hun eigen populariteit bij de kiezer. Intussen blijven burgers en ondernemingen ‘in business’, ‘business as usual’ meerbepaald.

Recht op beter

Moeten we deze chaos en stuurloosheid dan zomaar accepteren? Nee toch? Ook al zijn we momenteel meer dan behoorlijk op dreef zonder federale overheid met krachtig mandaat, toch hebben we recht op een ploeg die het verschil kan maken voor ons land. Een team dat intelligente ingrepen doorvoert die de economie en samenleving bevorderen. Een ploeg die ons land een krachtig en aantrekkelijk imago bezorgt waardoor buitenlandse investeerders en handelspartners ons niet op ons woord moeten geloven dat we ‘still in business’ zijn, maar dat ze dat gewoon aan den lijve ondervinden.

Burgers en bedrijven betalen jaarlijks een behoorlijke som belastingen aan de overheid. We mogen daarvoor ook wat terugkrijgen. Als we bij een bedrijf een bepaalde service afnemen en daar voor betalen, verwachten we toch ook dat die die service effectief geleverd wordt! En we zullen zeker reclameren als we even moeten wachten. Laat staan als het dagen, weken, maanden of jaren aansleept. Onacceptabel. Dat soort bedrijven legt in geen tijd de boeken neer.

Een regering met KPIs

Uiteraard hebben we als burger en onderneming rechten, maar ook plichten en verantwoordelijkheden. Ik wil bijvoorbeeld best meehelpen bij het introduceren van de zakelijke reflex in de politiek. Een aanpak waarbij we ons land gaan besturen zoals een onderneming. Met heldere en meetbare doelstellingen, en met geregelde evaluaties of die doelstellingen ook worden behaald. Met concrete ambities en projecten met deadlines. En met een variabele verloning, waarbij de link gelegd wordt met het resultaat en het behalen van doelstellingen. Waarom bijvoorbeeld geen deadline plakken op het vormen van een regering? En waarom hier geen consequenties aan koppelen wanneer die deadline niet wordt gehaald? Ik denk bijvoorbeeld aan het intrekken van de bezoldiging tot die regeringsploeg is samengesteld. Werknemers worden ook niet betaald tijdens het sollicitatieproces, of toch niet door hun toekomstige werkgever. En ondernemers krijgen al helemaal niets terwijl ze hun business nog aan het opzetten zijn.

We kunnen uiteindelijk niet blijven aanmodderen. We hebben behoefte aan leiders met een duidelijk engagement en met een onvoorwaardelijke inzet voor ons land. Dat kunnen we bereiken door bijvoorbeeld vast te leggen dat politici naast hun mandaat geen andere activiteiten meer uitoefenen, in ruil voor dat - per slot van rekening - al bovengemiddeld loon.

Singapore als gidsland

Het lijkt utopisch, en toch is het haalbaar. In Singapore, bijvoorbeeld, werken ze al geruime tijd op die manier en het heeft hen geen windeieren gelegd. Misschien moet onze overheid enkel best practices bestuderen en kijken wat we hier kunnen overnemen? Of zich gewoon grondig laten adviseren door bedrijfsleiders van bij ons die succesvol waren in turnarounds en grote herstructureringen?

Misschien hoeven we dan bij een volgende editie van het WEF in Davos de wereldtop niet meer te overtuigen dat we ‘still in business’ zijn, maar komen zij spontaan vragen hoe we onze business en ons land zo welvarend en aantrekkelijk hebben gemaakt.

Lees ook:

Radio 1 Select