Wat doet dagenlang niet drinken met je lichaam?

30 juli 2019
Ivars Krutainis
In de provincie Luik heeft een vrouw zes dagen gekneld gezeten in haar auto, zonder voedsel en (zo goed als) zonder drinken. In het midden van een historische hittegolf, en toch heeft ze die beproeving overleefd. "Miraculeus" noemt spoedarts Dirk Wynsberge van het AZ Sint-Lucas in Brugge het. Wat doet dat met je lichaam, dagenlang niet eten en drinken?

"Mijn eerste idee was; 'Dit is ongelooflijk'", zei Wynsberge in 'De wereld vandaag' . "Die mevrouw heeft ongelooflijk veel geluk gehad, het is een mirakel."

"Zes dagen overleven zonder voedsel, dat is niet zo'n groot probleem. Zes dagen overleven zonder water, zeker bij de temperaturen die we gekend hebben de jongste dagen, zeker bij iemand die gekwetst is en gekneld zit in een auto, voor die combinatie is het bijna ongelooflijk dat dat kan gebeuren", zo zei hij. "Elk gezond lichaam heeft wel wat reserves, maar zo veel reserves, dat is echt ongelooflijk, het is miraculeus."

Het langste dat Wynsberge zelf ooit heeft meegemaakt dat iemand zonder water overleefd heeft, was een vrouw die in haar kelder gevallen was en niet meer recht raakte. Het heeft drie dagen geduurd voor die vrouw gevonden werd, en ze heeft het ternauwernood overleefd.

Intussen wordt er wel gezegd dat de vrouw die in de nacht van dinsdag op woensdag van de weg was afgeraakt en pas zes dagen later is teruggevonden, regenwater heeft kunnen drinken dankzij de regen die dit weekend gevallen is, en dat ze op die manier uiteindelijk zes dagen heeft kunnen overleven.

Bloedcirculatie op gang houden

Uitdroging vermindert het volume van het bloedplasma (bloed bestaat voor een zeer groot deel uit water), wat de bloeddruk verlaagt, zodat het hart harder moet pompen om de circulatie op peil te houden. Het lichaam zal er alles aan doen om de bloedcirculatie in stand te houden en zuurstof naar alle delen van het lichaam te brengen, en het zal daarvoor zijn reserves zo goed mogelijk gebruiken.

"Het lichaam probeert vocht te halen waar er vocht te halen valt, en dat is in de eerste plaats uit de stoelgang, en in de tweede plaats uit de huid", zei dokter Wynsberge. "De huid is een vrij groot orgaan, een groot oppervlak, en daar zit behoorlijk wat water in. Het lichaam gaat vocht onttrekken aan de huid, die huid gaat uitdrogen, maar op korte termijn is dat niet zo belangrijk want de bedoeling van het lichaam is de circulatie op gang te houden zodat er zuurstof kan circuleren naar het lichaam."

"Als het wat verder gaat, als ook de hersenen vocht gaan verliezen, dan gaat de hersenfunctie - dus het bewustzijn - verminderen, en die mevrouw gaat dieper en dieper in coma gaan. De volgende stap is dan dat de circulatie zo onder druk komt te staan, dat de nierfunctie achteruitgaat, dat de nieren dus zo weinig bloed toegeleverd krijgen dat ze geen urine meer produceren", aldus Wynsberge.

"De filterfunctie van de nieren gaat achteruit tot ze helemaal stopt, en dan zit je heel snel in een neerwaartse spiraal, waarvan die mevrouw gelukkig niet op de bodem is gegaan."

Lange revalidatie

Dokter Wynsberge verwacht dat de vrouw na zes dagen in die hitte en zonder vocht wel behoorlijk wat uitdrogingsverschijnselen zal vertonen, dat haar nierfunctie ernstig aangetast zal zijn en dat haar hersenen ernstig uitgedroogd zullen zijn.

Hij verwacht dan ook dat de vrouw minstens een week op intensieve zorg zal moeten blijven en dat haar een "meer dan behoorlijke" revalidatie te wachten staat. Daarbij blijft het afwachten of ze er al dan niet blijvend letsel aan zal overhouden.

"Als dat een gezonde, jonge vrouw is en het was niet te erg, dan is de kans op herstel vrij groot. Als het te erg geweest is, dan bestaat de kans dat bijvoorbeeld de nierfunctie niet volledig zal recupereren. Ik denk dat die dame een paar weken zal moeten revalideren, eer dat dat lichaam, als het goed recupereert, opnieuw in zijn normale doen zal zijn."

Als je zelf ooit in een dergelijke situatie zou terechtkomen, is er niet echt veel dat je kan doen, volgens Wynsberge. "Rustig blijven, wat makkelijk gezegd is, proberen in contact te komen met de buitenwereld, waarbij een gsm natuurlijk heel handig is, als de wagen niet helemaal stuk is, met toeteren proberen de aandacht te trekken, veel meer dan dat kan je niet doen. Tenzij je natuurlijk eten en drinken in de wagen hebt liggen, dan kan je dat gebruiken", aldus nog Wynsberge in 'De wereld vandaag'.

Beluister het gesprek:

Bron: vrtnws.be en De wereld vandaag

Radio 1 Select