Wat is een trombose precies?

15 maart 2021
© Georgie Cobbs (Unsplash)
Verschillende landen stoppen tijdelijk het gebruik van het AstraZeneca-vaccin, nadat er gevallen van bloedklonters werden gerapporteerd. Er is echter geen oorzakelijk verband vastgelegd. Maar wat is zo’n trombose precies? Cardioloog Thomas Vanassche, gespecialiseerd in tromboses, legt het uit in ‘De Wereld Vandaag’. “Bloedklonters zijn een frequent probleem, en het zorgt, los van vaccinatie, voor heel wat gevallen per dag in Europa.”

Wat is een trombose precies? Het is een veelgestelde vraag na berichten over gevallen bij bloedklonters bij enkele mensen. Al is er nog geen enkel verband aangetoond tussen de bloedklonters en het AstraZeneca-vaccin.

“We zijn allemaal uitgerust met een stollingssysteem” legt cardioloog Thomas Vanassche (UZ Leuven) uit. “Wanneer we ons kwetsen of we beginnen te bloeden, stopt het bloeden spontaan omdat er een klontertje optreedt dat het gaatje in het bloedvat dichtstopt. Een trombose is eigenlijk wat er gebeurt wanneer dat stollingssysteem op de verkeerde plaats op het verkeerde moment in gang schiet, en niet een bloeding stelpt, maar een bloedklontertje gaat vormen in een bloedvat. Op die manier belemmert het de normale doorstroming van het bloed en dat kan voor gezondheidsproblemen zorgen.”

Vanassche: “Een trombose is een vlag die vele ladingen kan dekken. Meestal als we over een trombose spreken, gaat het over een veneuze trombose: een bloedklonter die het meest van al in de aders van het been ontstaat. De meest voorkomende presentatie daarvan is een pijnlijk of een gezwollen been, en dat kan heel hinderlijk zijn. In een aantal gevallen kan zo’n deel van een klonter loskomen en doorheen het hart naar de longen gaan. We noemen dat een longembolie. Het kan kortademigheid of druk op de borst veroorzaken, en dat kan soms zelfs fataal zijn. Er zijn dus heel wat verschillende presentaties, gaande van iets wat je toevallig vaststelt, tot iets wat in het extreme geval levensbedreigend kan zijn.”

"We beschouwen tromboses niet per se als een risicofactor van vaccinaties"

We beschouwen tromboses niet per se als een risicofactor van vaccinaties, zegt Vanassche ook. “Bij andere vaccinatiecampagnes komen tromboses niet zozeer naar voor als een nevenwerking. We weten wel dat er bij hevige ontstekingen, hevige ziektes en ernstige infecties een belangrijk verhoogd risico op tromboses is. Met name COVID-19 is ervoor berucht: wanneer je daar ernstig ziek van wordt, loop je een verhoogd risico om ernstige bloedklonters te hebben. We gaan hen preventief bloedverdunners geven.”

Welgeteld 1 trombose in de studie: “Bij een persoon die een nepspuitje kreeg”

“Dit vaccin is bij meer dan 20.000 mensen in een studie onderzocht. De helft kreeg het vaccin. De helft kreeg een nepspuitje. En in die studie was er welgeteld 1 geval van een trombose, bij die meer dan 20.000 patiënten. En dat was bij een persoon die een nepspuitje kreeg.”

“Na de goedkeuring zijn er in totaal al meer dan 10 miljoen mensen die een inenting met het AstraZeneca-vaccin gekregen hebben, en het aantal gemelde gevallen van gevaarlijke bloedklonters in die groep is op dit moment niet hoger dan wat we bij de algemene bevolking sowieso verwachten. Want bloedklonters zijn een frequent probleem, en het zorgt, los van vaccinatie, voor heel wat gevallen per dag in Europa.”

Bloedklonters zijn een frequent probleem, en het zorgt, los van vaccinatie, voor heel wat gevallen per dag in Europa.

Vanassche heeft geen details over de gevallen die de bal aan het rol brachten, en kan daar dus niet verder over uitweiden. “Maar het is natuurlijk heel belangrijk dat die gevallen goed bekeken worden.”

“En ondertussen moet je als land beslissen: zet je daarvoor een campagne stil, waarvan we weten dat die mensen beschermt, en kan voorkomen dat mensen ernstig ziek worden. Dat is een afweging die natuurlijk moet gemaakt worden, tegenover de duidelijke gekende voordelen van de vaccinatie. Maar het gaat in elk geval om een heel klein aantal van de gevallen, waarvan de link met het vaccin niet zeker is. ”

"Aantallen niet verontrustend"

Vanassche noemt de aantallen waarvan op dit moment sprake is dan ook absoluut niet verontrustend. “Als ze mij het AstraZeneca-vaccin aanbieden op dit moment, zou ik het met veel plezier aannemen.”

Als ze mij het AstraZeneca-vaccin aanbieden op dit moment, zou ik het met veel plezier aannemen.

Beluister het gesprek met cardioloog Thomas Vanassche in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select

Lees ook: