Wat is een winterblues precies? En hoe moet je die aanpakken?

4 januari 2021
© Patryck Sobczak (Unsplash)
Het is snel donker, het zijn grijze dagen, de feestdagen zijn achter de rug en dan liggen er ook nog strenge coronamaatregelen op ons bord. Dit kan al eens tot een winterblues leiden. Hoe kan je het herkennen? En hoe ga je daar best mee om?

De periode na kerst en nieuw is inderdaad een gevaarlijke periode, bevestigt klinisch psychologe Barbara Depreeuw (Universitair Psychiatrisch Centrum Duffel) in ‘De Wereld Vandaag’. “Klassiek is januari een maand waarin mensen zich niet goed voelen, en een deel van de mensen last heeft van de winterblues.”

Het is een erkend fenomeen trouwens. “Zo’n winterdepressie is beschreven in de literatuur. Mensen voelen zich lusteloos. Ze hebben veel meer nood aan slapen, en ondanks het slapen voelen ze zich toch nog moe. Men is prikkelbaar, men heeft concentratieproblemen. Hetzelfde dus als bij een niet seizoensgebonden depressie, maar de vermoeidheid staat echt op de voorgrond. Het is echt gekoppeld aan de donkere wintermaanden, en het gaat ook weg in de lente, met het lengen van de dagen.”

"Licht nodig om onze biologische klok in gang te zetten"

Er is ook een fysieke verklaring voor dat moe en futloos zijn tijdens de wintermaanden. “Er is een lichttheorie waarbij men er vanuit gaat dat we licht nodig hebben om onze biologische klok/ons lichaam in gang te zetten” zegt Depreeuw. Ze verwijst ook naar melatonine, een hormoon dat ons het signaal geeft dat we moeten gaan slapen. “Maar het idee is dat er met de donkere dagen te weinig licht via onze ogen binnenkomt, waardoor de melatonine te veel in onze hersenen blijft. En een teveel aan melatonine geeft een deprimerend gevoel.” Tussen de 4 à 10 procent van de mensen heeft hier last van, zegt Depreeuw. Maar wel vijf keer meer vrouwen dan mannen.

"Ga naar de huisarts"

Hier komt dan ook nog eens de lockdown bovenop, waardoor hobby’s en onze bewegingsvrijheid beperkt zijn. Met tien personen tegelijk je uitleven op een trommel is niet aan de orde bijvoorbeeld. Daarom raadt Depreeuw aan om waakzaam te zijn. “Als je merkt dat je er echt last van krijgt, er al twee weken aan een stuk somber bijloopt, zeer moe bent en je je interesse aan het verliezen bent, spreek dan eens met de huisarts. Praat erover.”

Sta toch op, en zorg voor planning en structuur

Lichttherapie zou een oplossing kunnen zijn, maar Depreeuw vindt het ook erg belangrijk om in de ochtend tóch op te staan. “Bij een depressie is het vaak zo dat we ons moe voelen en de neiging hebben om in bed te blijven liggen. Maar het is belangrijk dat je dingen blijft plannen en structuur houdt, ondanks het feit dat je geen zin hebt om iets te doen.”

Beluister het gesprek met psychologe Barbara Depreeuw in 'De Wereld Vandaag':

Lees ook: