Wat is normaal?

7 februari 2019
Delphine Lecompte gehoord in Touché? Over hoe zij al lang geen poging meer doet om “normaal” te zijn? Het woord “normaal” duikt ook op in het immens populaire boek “Normale mensen” van de Ierse schrijfster Sally Rooney. En in de Beursschouwburg loopt dan weer “Normal Schnormal”, een kunstproject over referentiekaders die onder druk staan. Wat is dat, gewoon zijn? Zet “het gemiddelde” de toon voor wat “normaal” is? Waarom willen sommige mensen zo gewoon mogelijk zijn en anderen net niet?

Er worden jaarlijks heel wat gemiddelden over “de Belg” gepubliceerd. De gemiddelde Belgische man is 39.71 jaar, de vrouwen 42,05. Het meest voorkomende beroep voor de mannen blijkt truckchauffeur, voor de vrouwen administratief bediende. De meest voorkomende familienaam? Nog steeds Peeters. Jean en Maria komen het vaakst voor als voornaam. Maar hoe “gewoon” voelen Jean Peeters en Maria Peeters zich?

“Het gemiddelde” is trouwens een Belgische uitvinding. Van wiskundige, socioloog en statisticus Adolphe Quetelet, meer bepaald. Wat we nu een heel normale methode vinden om vanalles te leren over de samenstelling van de bevolking, was aanvankelijk controversieel. Een gesprek met historica Nele Bracke (UGent).

Als er ‘één normaal land’ is, dan is het wel Nederland. Of ze doen toch hun best om normaal zijn te cultiveren. Doe maar gewoon, dat is al gek genoeg! Mark Rutte die pleit voor ‘gewoon doen’, de premier die met de fiets naar de tweede kamer komt, Willem-Alexander die mee gaat koekhappen, Geert Wilders die het opneemt voor Henk & Ingrid. Maar hoe normaal is de Nederlander echt? Steven De Foer, ex-Nederlandcorrespondent van De Standaard.

Psychiater Dirk De Wachter breekt in zijn boeken een lans voor “gewonigheid”, hij vertelt aan Sofie wat hij daarmee bedoelt.

Hij probeert naar eigen zeggen al heel zijn leven normaal te zijn, maar toch is hij een van de meest kleurrijke, flamboyante om niet te zeggen excentrieke Vlamingen: tekenaar en pianostemmer Herr Seele. Ward Bogaert ging ‘m opzoeken.

Wat we vroeger heel normaal vonden is dat nu niet meer, en vice versa. Vincent Byloo geeft enkele sterke voorbeelden van die verschuiving.

Lees ook: