Wat raakt Raymond van het Groenewoud?

9 februari 2020
© Radio 1
"Ik ben geen zanger, ik priegel gewoon wat op mijn piano", zegt Raymond van het Groenewoud. De bescheidenheid zelve, onze grondlegger van de eigenzinnige Vlaamse rock. Want wie kent 'Meisjes' en 'Je veux de l'amour' niet? Hij wordt 70 jaar deze valentijn. Van het Groenewoud viert zijn verjaardag met een nieuwe cd, 'Speel'. En de VRT viert mee met onder meer een driedelige documentaire 'Raymond!' op Eén.

Van het Groenewoud vertelde in Touché over wat hem raakt. En als het op de liefde aankomt, dan is dit het gedicht van Khalil Gibran dat iedereen volgens hem moet gelezen hebben:

Wanneer de liefde je wenkt, volg haar,

Ook al zijn haar wegen steil en zwaar begaanbaar.
En wanneer ze haar vleugels rond je uitspreidt, geef je dan aan haar over,
Ook al kan het zwaard, dat ze onder haar slagpennen verborgen houdt, je ernstig verwonden.
En als ze tot je spreekt, geloof haar dan,
Ook al is haar stem in staat je dromen te verbrijzelen zoals de noordenwind de tuinen braaklegt.

Want precies zoals de liefde je kroont, zo zal ze je kruisigen.
Zoals ze je groei begeleidt, zo zal ze je ook snoeien.
Zoals ze opstijgt tot jouw hoogten en je rankste twijgjes streelt in de zon,
Zo zal ze afdalen tot je wortels en ze schudden tot waar ze zich het sterkst vastklampen aan de aarde.
Ze haalt jullie binnen alsof jullie haar korenschoven zijn.
Ze hanteert de dorsvlegel tot je open en bloot ligt.
Ze zift je om je te ontdoen van kaf.

Ze maalt je tot je wit ziet.
Ze doorkneedt je tot je soepel bent;
En dan draagt ze je naar haar heilige vuur, opdat je heilig brood moge worden voor God’s heilige feest.
Al deze dingen zal liefde met je doen, opdat je de geheimen van je hart leert kennen, en door die kennis wordt omgevormd tot deel van ‘s levens hart.
Maar als je in je angst slechts liefdes vrede en liefdes vreugde zoekt,
Dan is het beter dat je je naaktheid bedekt en je terugtrekt van liefdes dorsvloer,
Terug in de zoutloze wereld waar je zult lachen, maar nooit uit volle borst,
En huilen, maar nooit al je tranen.

Liefde geeft niets, behalve zichzelf, en ze neemt niets behalve van zichzelf.
Liefde wil niet bezitten en niet bezeten worden;
Want liefde is liefde genoeg.

Wanneer je mint, zul je niet zeggen “God is in mijn hart”, maar liever “Ik ben in het hart van God”.
En denk niet dat je de koers van liefde kunt bepalen, want liefde bepaalt, zo ze je waardig acht, jouw koers.

De liefde heeft geen ander verlangen dan zichzelf te vervullen. Maar als je liefhebt en daarbij zo nodig iets wensen wilt, laat dit dan je wensen zijn:

Te smelten en gelijk te worden aan een stromend beekje dat zacht een melodie zingt voor de nacht.
De pijn te mogen kennen van teveel tederheid.
Verwond te mogen worden door je eigen inzicht in de liefde.
En bereidwillig, blij te bloeden.
Te ontwaken in de vroege ochtend met een gevleugeld hart en een eerbetoon te brengen aan weer een nieuwe dag van minnen,
Te rusten rond het middaguur en liefdes vervoering te overdenken;
Om, wanneer de avond valt, thuis te komen met dankbaarheid.
En dan te slapen met een gebed voor de beminde in je hart en een hymne op je lippen.

(Uit: Khalil Gibran – ‘de Profeet’ – vertaling van Desanne van Brederode, Uitgeverij Synthese)

Van Raymond van het Groenewoud mogen we daarnaast uiteraard heel veel muziek verwachten als je vraagt wat hem raakt.

  • The Beatles: die hebben zijn leven veranderd zegt hij. “Een voorbeeld van levenslust.”
  • Chet Baker: “Er zit zoveel poëzie in zijn muziek, er zou een traantje bij weggepinkt kunnen worden.”
  • Lou Reed: “Ik hou van zijn stem. Hij is een zeer gevoelige man, een echte poète maudit”
  • Leonard Cohen: “voor zijn nobele wijsheid”
  • Prince: “de ultieme artiest als het aankomt op seks, vakmanschap en funky muziek”
  • Tot rust komt hij bij J.S. Bach of – een iets vreemdere keuze misschien – met de plaat Metal Machine Music van Lou Reed. Een album zonder liedjes of herkenbare composities. Iemand die er niets van kent, zou het lawaai durven noemen.

Literatuur

Film

La grande Bellezza. “Die heb ik al drie keer gezien. Dat heb ik anders nooit met een film. Het loopt als een droom en het zijn fantastische beelden.”

Kunst

De schilderijen van Jeroen Bosch. “Omdat het er altijd al was, zoals de schitterende definitie van Reve ongeveer luidt. Het lijkt niet alsof het ‘gemaakt’ is, het lijkt alsof het er altijd al was, zoals de zon en de maan.”

Reizen

Raymond van het Groenewoud trekt regelmatig naar Amsterdam. Hij houdt ook van Lissabon, maar “de laatste tijd schrok ik zo van de drukte daar.”

Muziek in de uitzending

  • THE CHAKACHAS (Joseph van het Groenewoud) - YO SOY CUBANO 
  • THE BEATLES - TWIST AND SHOUT
  • LOU REED - PALE BLUE EYES
  • THE KRONOS QUARTET - THE BEATITUDES
  • RAYMOND VAN HET GROENEWOUD - WEG MET AMERIKA
  • CHET BAKER - MY FUNNY VALENTINE
  • EMMA KIRKBY MICHAEL CHANCE THE PURCELL QUARTET - DEN TOD NIEMAND ZWINGEN KUNNT
  • OTIS REDDING - TRY A LITTLE TENDERNESS (LIVE IN EUROPE)

Herbeluister de uitzending (deel één en twee)

Touché giet de muziekkeuze van de gasten in een Spotify-lijst. Abonneer je of luister hieronder

Radio 1 Select