Wat is schoonheid?

20 november 2019
Peter De Roover (N-VA) liet zich vorige week vrijdag in “De Afspraak” ontvallen dat kunstenaars zich de jongste jaren wat hem betreft te veel zijn gaan focussen op de individueelste expressie van de individueelste emotie. Daardoor zijn ze afgedwaald van waar het in de kunsten om draait. “Het gegeven dat kunst schoonheid is, is te veel vergeten”, aldus De Roover. Waar draait het om in kunst? Wat is schoonheid? Is dat gegeven an sich ook niet hyper-individueel?

Fred Bervoets is een schilder met een lange staat van dienst. Hij heeft een zeer eigen stijl ontwikkeld, die wel eens als “kinderlijk” of “naïef” omschreven wordt. Streeft hij er naar om “schoonheid” te creëren? Waarom wel of niet? Een reportage van Brecht Devoldere.

Dat kunstenaars zich de voorbije eeuw almaar sneller gingen afzetten tegen heersende schoonheidsidealen, dat klopt wellicht? De ambitie om “schoonheid” te brengen, die is er niet meer? Waarom wel of niet? En, was er die in eerdere periodes wel? Philippe Van Cauteren (directeur SMAK en kunsthistoricus) laat er zijn licht over schijnen.

Als er één kunstenaar was die tijdens zijn leven niet geapprecieerd werd, maar die we vandaag één van de grootste kunstenaars noemen, is het wel Vincent Van Gogh. Toch was er één vrouw, zelf schilder en kunstverzamelaar, die nog tijdens het leven Van Gogh al een werk van hem aankocht: Anna Boch, dochter van de bekende keramiekfamilie. Hoe komt het dat zij zag wat niemand op dat moment leek te zien, het genie van Van Gogh? Max Vryens haalt Anna uit de vergetelheid.

Bij muziek hebben we vaak een zeer uitgesproken mening over wat we mooi of lelijk vinden. Er is muziek die zodanig “op de zenuwen” werkt dat we er fysiek ongemakkelijk van worden, dat we gaan lopen. Reporter Ward Bogaert volgde vroeger pianolessen en speelt nog wel eens een “opgelegd werk” dat hij toen moest instuderen. Het jaagt zijn vrouw en kinderen de gordijnen in. Ward trok naar pianoleraar Dirk Verbrugghe met de vraag waarom hij precies dat werk oplegde? En of hij het misschien niet juist uitvoert, of … ís het gewoon lelijk?!

Zijn er vormen, verhoudingen,... die de mens van nature mooi vindt? Van “de gulden snede” wordt dat gezegd. Symmetrische vormen zouden rust brengen in ons brein… Hoe komt dat? En pleit dat er voor om net die vormen ook in kunst toe te passen? Wetenschapsfilosoof Gustaaf Cornelis.

“Wat de Vlaming niet wil is geld geven voor een theaterstuk waar mannen een half uur met hun lid staan te zwaaien… wat is de maatschappelijke meerwaarde van acteurs die seks hebben voor de ogen van kinderen, in het theaterstuk Het Lam Gods”? Filip Brusselmans, (Vlaams Belang) stelde zich onlangs die vraag in De Ochtend. Wat ons de vraag deed stellen: hoe maken makers de keuze voor naakt op het podium? Doen ze dat wel altijd weloverwogen? Michaël De Cock is zelf theatermaker en zag ook de theaterstukken waar Brusselmans naar verwees.