Wat zijn alternatieven voor het woonzorgcentrum als je ouders hulpbehoevend worden?

5 november 2018
Hoe beslis je of je jouw ouders naar een woonzorgcentrum brengt of niet? Luisteraar Meloudia (30) uit Wilrijk vindt alvast dat een woonzorgcentrum niet de eerste keuze mag zijn. Maar wat zijn goede alternatieven? 'Bij Debecker' zet ze op een rij.

“Waarom willen we van onze ouders af?", vraagt Meloudia zich af. "Het is toch veel fijner om dat contact te hebben en je familie dicht bij je te hebben. Dat is perfect mogelijk als je het wat plant. Er zijn verschillende opties: verdeel het onder je broers en zussen, schakel familiehulp in, probeer zelf minder te werken,… ”

De toenemende vergrijzing van onze maatschappij is een feit. Er zijn op dit moment al zo’n 1,2 miljoen 65+ers, en de komende tien jaar zou dit cijfer met 22 procent stijgen. Door dat groter aandeel niet-actieve bevolking en ouderen die ondersteuning nodig hebben, moeten we nadenken over verschillende woonvormen. Een woonzorgcentrum ligt voor de hand. Maar wat zijn de alternatieven?

Hoe doen andere culturen het?

Door de loop van de geschiedenis zijn we in ons land steeds meer ouderenzorg beginnen uitbesteden. Dat heeft te maken met verschillende factoren zoals toenemende kwaliteit van gezondheidszorg en dus de hogere levensverwachting, de babyboom-generatie, en natuurlijk de toenemende welvaart van ons land. Maar in andere landen zoals Spanje, Italië, of verder naar het oosten toe, is het vanzelfsprekender om je (groot)ouders bij je te laten inwonen.

Meloudia heeft Marokkaanse roots, en mede daarom is het voor haar zeker geen optie om haar ouders in een woonzorgcentrum onder te brengen.

“In onze gemeenschap is dat gewoon not done. Het wordt er van jongs af aan echt ingepeperd dat we voor iedereen in onze omgeving moeten zorgen. Je ouders hebben hun leven lang voor je gezorgd, dan mag je wel iets terug doen.” Al nuanceert luisteraar Mostafa dat verhaal, want hij zegt dat er in de Marokkaanse gemeenschap ook een taboe rust op niet kunnen of willen in huis halen van je ouders om voor hen te zorgen op hun oude dag.

In sommige culturen is het groepsgevoel veel groter, en hebben mensen in die gemeenschappen ook veel meer contact met elkaar. Vanuit die visie is het ook logischer om samen te wonen met je familie, en dus je ouders in huis te nemen.

Wat zijn de mogelijkheden om ouderen zo lang mogelijk thuis te houden?

Slechts een 5 à 6 procent van alle 65+ers verblijft in een woonzorgcentrum. Dat betekent dat er al heel wat andere opties zijn uitgewerkt. Er bestaan verschillende systemen waar je gebruik van kan maken om ervoor te zorgen dat je ouders de juiste ondersteuning krijgen.

- Thuiszorg

Onder thuiszorg vallen verschillende soorten hulp die je kan inschakelen om te helpen bij dagdagelijkse taken. Je kan iemand vragen om je te begeleiden naar de supermarkt, om te komen poetsen, verpleging,.. Vooral ziekenfondsen voorzien deze dienstverlening, maar er zijn ook een aantal privébedrijven die dat aanbieden. De kostprijs hangt dan af van je inkomen.

- Mantelzorg

Een mantelzorger is een vrijwilliger die langdurig en intensief zorgt voor zijn of haar hulpbehoevende partner, ouder, kind, vriend of buur. Ook mantelzorgers kunnen gebruik maken van thuishulp en thuiszorg

- Zorgwoning (kangoeroewoning)

In een zorgwoning wonen twee gezinnen samen in autonome wooneenheden. Op die manier kunnen ouderen bijvoorbeeld op het gelijkvloers van een duplex verblijven, en het jongere gezin op de eerste verdieping. Deze woningen zijn vaak ook al voorzien op eventuele rolstoelgebruikers of aangepast om de geschikte zorg te kunnen verlenen. De overheid kent hiervoor geen premies toe, maar je kan wel premies krijgen voor een verbouwing of een aanpassingspremie voor 65-plussers. Op vlaanderen.be kan je alle voorwaarden nalezen.

- Aanleunwoningen

In de omgeving van sommige wzc’s vind je ondertussen ook aanleunwoningen. Dat zijn individuele woningen die iets verder van het woonzorgcentrum liggen maar waarvan de bewoners voor de dienstverlening toch beroep kunnen doen op de voorzieningen van het wzc.

Hoe maak je de juiste keuze?

Luisteraar Jan Van Genechten liet ons weten dat hij geprobeerd heeft om thuis voor zijn vader te zorgen: “Wij hebben allebei een fulltime job en onze dagen zitten al zo vol dat het echt praktisch niet haalbaar is om onze ouders thuis op te vangen. Mijn vader heeft dus even bij ons gewoond, maar verblijft nu in een woonzorgcentrum.”

En ook luisteraar Hilde Bruyneel liet weten dat thuis zorgen voor je ouders geen evidentie is: “Mijn mama woont nu al 4 jaar bij mij en sindsdien is mijn leven voorbij. Ze is 82 en dement. Ik zit echt op mijn tandvlees. Door financiële problemen kan ze niet naar een home. Ik ben radeloos.”

Gerontologe Saloua Berdai benadrukt dan ook dat je er vooral goed moet over nadenken en het best bekijkt wat je situatie is. Niet alle ouderen willen naar een woonzorgcentrum, en niet iedereen wil zijn ouders bij hen laten inwonen. Overweeg alle opties, financieel, sociaal én praktisch, want de beslissing heeft gevolgen voor iedereen binnen dat gezin. Maak dus een geïnformeerde keuze.

Lees ook:

Lijst van artikels

Radio 1 Select