“We bergen ze op, stoppen er wat geld in en draaien ons om. Ik noem die kampen vergeetgaten”

2 maart 2019
Op papier is het netjes geregeld: je hebt recht op asiel in het buitenland mocht je in eigen land worden vervolgd. Zo staat het in het VN-verdrag over de rechten van de mens. De Conventie van Genève specificeert dat recht: iemand die asiel vraagt omdat hij wegens ras, godsdienst, nationaliteit of politieke overtuiging vervolging vreest, mag niet worden uitgezet en teruggestuurd worden naar zijn land. Maar de realiteit is volledig anders.

Linda Polman beschreef die realiteit in ‘Niemand wil ze hebben’. Ze heeft het over de manier waarop Europeanen met vluchtelingenstromen zijn omgesprongen. Het werd een bitter verhaal waarin vluchtelingen niet meer zijn dan cijfers die gemanaged moeten worden.

Het boek gaat van start rond de Tweede Wereldoorlog, in 1938. Toen is er in Evian de allereerste internationale multilaterale top geweest over het toenmalige vluchtelingenprobleem.

“Tijdens de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog was het vervolgingsregime van Nazi-Duitsland in volle gang. Joden werden vriendelijk verzocht om Duitsland te verlaten en gingen op zoek naar opvang in landen daaromheen”, vertelt Polman in Interne Keuken.

32 landen zijn samengekomen om te spreken over dat migrantenprobleem. Na negen dagen vergaderen kwamen ze tot de conclusie dat bijna niemand de Joden kon opvangen.

De argumenten van toen klinken uiterst modern: de vluchtelingen leveren gevaar op voor de nationale veiligheid en de nationale cohesie, er verschuilen zich criminelen en onruststokers onder de vluchtelingen, de Joden hebben normen en waarden die niet stroken met de onze en zullen onze banen afpakken, er is al te weinig geld om de eigen armlastigen te verzorgen, en het aanzuigeffect dreigt…

We bergen ze op, stoppen er wat geld in en draaien ons om. Ik noem die kampen vergeetgaten

“Europa is vanaf het begin van de Europese Unie de buitengrenzen gaan dichtmetselen tegen migranten en vluchtelingen. Langs die buitengrenzen, in landen als Kenia, Uganda en Soedan, zijn er daardoor grote vluchtelingenkampen ontstaan waar mensen worden tegengehouden. Iets wat Europa het ‘containmentbeleid’ noemt.

De VN trekt er volgens Polman niet alleen naartoe om mensen te helpen, maar om ze tegen te houden. “Wij zijn er niet op uit om deze mensen een betere plek te geven, want dan zouden we die kampen op goede plekken zetten, ze goed bevoorraden en bewaken tegen de oorlog. Dat doen we niet. We bergen ze op, stoppen er wat geld in en draaien ons om. Ik noem die kampen vergeetgaten. Bovendien is de VN alleen maar een uitvoerder van wat lidstaten willen".

De VN is alleen maar een uitvoerder van wat lidstaten willen

“Er is iets wat wij structureel niet willen snappen over die Verenigde Naties. En dat is dat dat geen onafhankelijk instituut is dat kan besluiten waar het moet zijn en waar het mensen moet redden”. De Europese lidstaten en Amerika zijn bereid om geld te steken in humanitaire problemen. “Dat gaan ze niet doen in gebieden waar ze geen last van hebben, maar waar ze een diplomatieke of militaire agenda hebben.”, aldus Polman.

Mensen kennen hun geschiedenis niet

Volgens Polman weten we ook te weinig over onze geschiedenis. “Ik schrijf in mijn boek hoe Nederland is omgegaan met Joodse vluchtelingen in die tijd en mensen rollen van hun kruk. ‘Wij hebben dat helemaal anders geleerd’, ‘Wij waren toch helemaal niet zo slecht met Joden’, ‘We hebben er een boel laten onderduiken’. Mensen kennen hun geschiedenis niet”.

Hetzelfde geldt voor de berichtgeving van de media vandaag. Sommige vluchtelingenkampen bestaan al 50 jaar en daar weet niemand iets over.

Lees ook:

Radio 1 Select