We haten elkaar meer dan de Joden

15 september 2018
De oorlog tussen Israel en de Palestijnen zou je, als die frase niet zo versleten was, de moeder aller conflicten kunnen noemen. En het klassieke beeld dat we van dat conflict hebben is zwart-wit, het is een strijd tussen twee partijen, tussen water en vuur. Binair, goed en slecht. Wie de goeden en wie de slechten zijn, hangt af van uw persoonlijke overtuiging, maar dat er twee duidelijk onderscheiden kampen zijn, staat vast.

Niet dus. Het is ingewikkelder. Els van Diggele is bijna twintig jaar bezig met dat klassieke beeld van het Israelisch-Palestijns conflict bij te stellen. Ze bestudeert de onderlinge verdeeldheid van de strijdende partijen. In het jaar 2000 verscheen het boek "Een volk dat alleen woont", over de verdeeldheid onder de Joden. Tien jaar geleden schreef ze "Heilige ruzies", over de interne conflicten van het Christendom. En nu is er "We haten elkaar meer dan de Joden", over de Palestijnen die banger zijn voor elkaar dan voor de Israeliërs.

Het is een ontluisterend boek. Dat er nog altijd geen functionerende Palestijnse staat is, is niet alleen de schuld van Israel. Het is de Palestijnse verdeeldheid die de zaak blokkeert: familietwisten, corruptie, minachting tussen mensen uit Gaza en bewoners van de Westelijke Jordaanoever, moord en doodslag, onoverbrugbare haat tussen Fatah en Hamas die een wedstijd lijken uit te vechten wie van hen het wreeds is.

Els van Diggele concludeert dat na eindeloos veel gesprekken met Palestijnen van allerlei gezindte. De titel van het boek komt een de mond van Iyad el-Sarraj, die lange tijd de enige psychiater in Gaza was: "Als patriot gaat het mij aan het hart, maar we haten elkaar meer dan we de Joden haten. Wat is er met ons aan de hand?"

Els van Diggele zit zaterdag aan de Interne Keukentafel.