"We hebben in de westerse wereld onze darmflora naar de knoppen geholpen"

6 oktober 2018
"Mensen wassen zich te vaak", zegt microbioloog Jeroen Raes in 'Interne Keuken'. Daarnaast eten we te weinig vezels en groenten en te veel bewerkt voedsel

We beschouwen onszelf als mens maar we zijn eigenlijk een symbiotisch wezen, een ecosysteem zelfs. "Menselijke darmen bevatten ongeveer één à twee kilogram bacteriën. Dat is hetzelfde gewicht als onze hersenen of onze lever. We dragen dus een extra orgaan mee en dat orgaan is extreem belangrijk voor onze gezondheid", vertelt microbioloog Jeroen Raes (KU Leuven en VUB) in 'Interne keuken'.

Nuttig voor vertering en immuniteit

Bacteriën zorgen voor de vertering van voeding en vormen ook een eerstelijnsdefensie. "Er bestaan goede en slechte bacteriën. Van slechte bacteriën word je ziek maar een gezonde darmflora biedt bescherming tegen infectieziekten en heeft dus een invloed op je immuniteit."

Kan de darmflora ook ons gedrag beïnvloeden? Professor Raes: "We weten dat bepaalde darmbacteriën neurotransmitters kunnen maken, en dus stoffen maken die onze zenuwen gebruiken om boodschappen door te geven. Als de darmflora in staat is om neurotransmitters te maken, dan kunnen die in ons bloed geraken en misschien zelfs onze hersenen bereiken. Zo zouden darmbacteriën mogelijks in staat zijn om ons gedrag te beïnvloeden." 

Menselijke darmen bevatten ongeveer één à twee kilo bacteriën

Fecale transplantaties

In de darmflora zit heel veel variatie. In het algemeen wordt gesproken over vier verschillende darmtypes. Maar de darmflora kan ook gaan veranderen onder invloed van bepaalde zaken, zoals antibiotica. En dan bestaat nog de mogelijkheid om fecale bacteriën van één persoon in te planten in de darmen van een ander. Een fecale transplantatie, heet dat. "Het is een medische praktijk die wel degelijk zijn nut heeft in levensbedreigende situaties. Zo'n fecale transplantie kan werken bij bepaalde aandoeningen maar hiervoor moet er eerst een screening gebeuren in een ziekenhuis. Zo'n transplantatie is dus zeker niet iets dat je zomaar op eigen houtje thuis kunt uitvoeren", waarschuwt professor Raes.

Westerse darmflora

Professor Raes werkt naast het 'Vlaams Darmflora Project' momenteel ook mee aan een onderzoeksproject in het Amazonewoud in Peru. "Dankzij dat onderzoek stellen we vast dat de darmflora van jager-verzamelaars er totaal anders uitziet dan die van westerlingen. De darmflora van een jager-verzamelaar wordt beschouwd als de oorspronkelijke, voorouderlijke darmflora en is onze natuurlijke symbiose." Volgens Raes hebben we in de westerse wereld onze darmflora naar de knoppen geholpen door antibiotica, verkeerd voedingsgebruik en een overmatige hygiëne. "In het Westen eten we heel veel bewerkte voeding maar te weinig vezels en groenten. Mensen wassen zich ook te vaak. Dat is vooral in Amerika duidelijk het geval."

We eten te weinig vezels en groenten en te veel bewerkt voedsel.

En toch leven we in het Westen wel een stuk langer dan de jager-verzamelaars in het Amazonewoud. "Indianen leven minder lang omdat ze infectieziekten oplopen en daar geen bescherming tegen hebben. In de Westerse wereld leven we inderdaad langer maar krijgen we beschavingsziekten omdat we onze natuurlijke levensstijl kwijtspelen", aldus Raes. 

Lees ook