Welke gebouwen zijn het bewaren waard?

6 november 2019
Liefhebbers van James Joyce slaan alarm over het ‘House of the dead’ in Dublin. Dat huis vormt het decor voor het beroemde verhaal ‘The dead’ van James Joyce. Een projectontwikkelaar kocht het pand en wil het verbouwen tot een hostel. Tot groot verdriet van Joyceanen en literatuurliefhebbers die vrezen het pand nooit meer te kunnen bezoeken. De stad Dublin - zo zeggen ze - zet haar erfgoed in uitverkoop. Vandaag in De Wereld van Sofie: waarom bewaren we welke gebouwen?

Erik Bindervoet kent het “House of the dead” maar al te goed. Hij vertaalde samen met Robbert-Jan Henkes zowat het hele oeuvre van James Joyce. Naast klassiekers als ‘Ulysses’ en ‘Finnegan’s Wake’ ook de verhalenbundel ‘Dubliners’ waar het verhaal ‘The dead’ instaat.

Dichter bij huis dreigt de sloophamer voor café “Oud Drogenbos” waar Stromae zijn legendarische videoclip van ‘Alors on danse’ opnam. Maar dat is buiten de heem- en geschiedkundige kring “Sicca Silva” (“oud drogenbos” in het Latijn) gerekend. Reporter Brecht Devoldere sprak met een strijdvaardige
Steve Roobaert en Hilde jacquemin (Sicca Silva) en huisdokter met pensioen André Lermineaux.

Wanneer en op basis waarvan beslissen we om bepaalde huizen en bij uitbreiding andere gebouwen voor het nageslacht te bewaren? Zijn daar objectieve criteria voor? Zijn er grote cultuurverschillen? Vragen voor Leen Meganck van het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed.

Matthijs De Ridder woont in de Lange Leemstraat in Antwerpen. In een huis dat op het eerste zicht wat onderkomen lijkt. Maar wie wat beter kijkt ziet boven de voordeur ook: geboortehuis dichter Paul Van Ostaijen. En dat is niet toevallig, want Matthijs is volop bezig aan een biografie over Van Ostaijen. Max Vryens ging hem vragen wat het huis voor hem betekent.

Vorige week haalde de brand in een historisch Japans kasteel onze media. Het kasteel Shuri op het eiland Okinawa ging vorige donderdag bijna volledig in vlammen op. Het gebouw stond op de werelderfgoedlijst van Unesco. Die sprak van een ‘verlies voor de mensheid’. De gouverneur van Okinawa wil dat het kasteel volledig gereconstrueerd wordt. Klopt het dat Japanners makkelijker replica’s van historische gebouwen neerpoten? Een gesprek met Japanoloog Luk Van Haute.

In 1964 werd het Volkshuis van Victor Horta - een art nouveau parel - afgebroken. Het is misschien wel de grootste schandvlek uit de Belgische erfgoedgeschiedenis. Ward Bogaert reconstrueert hoe dat is kunnen gebeuren en zoekt uit of het niet mogelijk zou zijn het opnieuw te bouwen met de materialen die er nog van overblijven?
 

Radio 1 Select