"Wie heeft daar zaken mee, of ik man of vrouw ben?"

20 mei 2017
Zal er ooit een moment komen dat we baby's bij de geboorte geen geslacht meer toekennen? Minister van Justitie Geens wierp de vraag van de week op, toen het ging over de nieuwe transgenderwet. In Canada zijn ze al bijna zo ver: de provincie Ontario wil vanaf volgend jaar geen m of v meer vermelden op geboortecertificaten. Goed idee of niet?

"Dat je geslacht bij de geboorte geregistreerd wordt, zorgt bij bepaalde groepen mensen voor problemen," zegt Liesbet Stevens, juriste en adjunct-directeur van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. "Transgender-mensen moeten een hele procedure door om hun wettelijke geslacht aan te passen. En bij interseksuele baby's, die geboren worden met de geslachtskenmerken van beide seksen, kan het ook lastig zijn. Dus er zijn zeker argumenten om kijken of die wettelijke geslachtsbepaling op termijn niet kan worden aangepast."

Maar tegelijk zijn er ook redenen om daar toch nog maar even voorzichtig mee om te springen, vindt Stevens. Het wordt dan veel moeilijker om onderzoek te doen naar de positie van mannen en vrouwen in de samenleving.

We leven nog altijd niet in een samenleving die volledig gendergelijk is. Het is nog altijd belangrijk om problemen goed in kaart te kunnen brengen en te verbeteren, denk maar aan de loonkloof tussen mannen en vrouwen.

Maar we hoeven niet tot overmorgen te wachten om toch een aantal dingen te kunnen verbeteren, vindt Stevens. Je kunt perfect iemands sekse registreren bij de geboorte, en tegelijk een grondige discussie te organiseren over waar dat allemaal zichtbaar moet zijn. Waarom moet je sekse per se op je identiteitskaart staan bijvoorbeeld?

Als je iets koopt of reserveert op het internet, moet je aankruisen of je man of vrouw bent. Daar heeft toch niemand zaken mee? 

In bepaalde gevallen is het natuurlijk wel nuttig dat je sekse bekend is: je dokter bijvoorbeeld moet wel weten of ze met een vrouwelijk of mannelijk lichaam te maken heeft. Maar in heel veel situaties is dat niet relevant. Als je identiteit en je lichaam met elkaar overeenkomen, valt je dat niet eens op waarschijnlijk, maar mensen die daarmee worstelen, worden elke keer weer daarmee geconfronteerd.

In het verleden hebben we wel al horen pleiten voor een derde vakje: de X. Dat kan soms een oplossing zijn, en soms ook niet, denkt Liesbet Stevens, het hangt ervan af wat de bedoeling is: 

Als trans- en interseksuele mensen zich daarmee moeten identificeren, maak je het probleem nog groter. Als dat een vakje is voor alle mensen, die daarmee kunnen aangeven 'Daar heeft u geen zaken mee", dan maak ik ook met veel plezier gebruik van dat vakje.

In het verleden werd dat vakje vooral gebruikt om uitdrukkelijk het signaal te geven: bij ons is iedereen welkom, bijvoorbeeld in jobadvertenties bij de overheid. Dan is het wel nuttig, maar niet als categorie om mensen weer in een hokje te duwen.

Een discussie over labels is dus een goed idee, maar met het definitief afschaffen van sekseregistratie wachten we dus beter nog even tot we volledige gendergelijkheid hebben bereikt, besluit Stevens.