Wie liet de regering vallen? Partijen wijzen naar elkaar

19 december 2018
© Belga
Geen enkele partij wil de schuld krijgen voor de val van de regering, want iedereen vreest dat de kiezer hen daarop zal afrekenen in het stemhokje.

Wie heeft de regering doen vallen? Dat is bij deze politieke crisis niet zo duidelijk. Uiteraard heeft de premier de uiteindelijke beslissing gemaakt om naar de koning te stappen, maar de oppositie speelde daarbij een grote rol. SP.A, PS, Groen en Ecolo zouden alle vier een motie van wantrouwen steunen. Nochtans reikte de premier hen gisteren nog de hand, door voorstellen te doen die de groenen en de socialisten erg genegen zijn.

We wilden garanties
Meyrem Almaci

Maar volgens SP.A-voorzitter John Crombez waren die voorstellen "niet menens". Om zeker te zijn dat ze geen "kat in een zak kochten", wilden ze de premier "het voordeel van de twijfel geven". Met een motie van wantrouwen kreeg de premier 48 uur de tijd om verder duidelijkheid te bieden, luidt hun logica. "We wilden garanties", zegt voorzitster van Groen Meyrem Almaci.

Nog voor de motie was neergelegd, zei de Open VLD: we gaan gewoon door.
John Crombez

Volgens de linkse oppositie ligt de fout voor de val van de regering veeleer bij Open VLD. "Nog voor de motie was neergelegd, zei de Open VLD: we gaan gewoon door", verwijst John Crombez naar een cruciale tweet van liberaal voorzitster Gwendolyn Rutten, vlak na de speech van de premier. De “begroting en de jobsdeal” blijven “onze focus”, stond daarin. "De regeringspartijen stonden niet op één lijn", zegt ook Almaci. Was Open VLD dan niet op de hoogte van de voorstellen die de premier zou doen?

Beluister het interview met John Crombez:

Beluister het interview met Meyrem Almaci:

Gwendolyn Rutten: "Een links project was nooit de bedoeling"

Gwendolyn Rutten was naar eigen zeggen wel op de hoogte van de voorstellen van de premier, maar zag in zijn speech vooral een oproep om samen te werken met het parlement: "De premier moest de steun vragen van het parlement, dat was afgesproken. Voor ons was vooral de begroting belangrijk", zegt ze. "Wat nooit de bedoeling is geweest, is dat er een regering zou gemaakt worden op links." Die linkse partijen waren toch niet van plan om samen te werken, zegt Rutten, want ze kondigden 's ochtends al aan dat ze een motie van wantrouwen zouden indienen.

Niet de liberalen hebben de samenwerking met het parlement opgeblazen, maar de fout ligt vooral bij N-VA, klinkt de logica bij de liberalen. N-VA is "voor de tweede keer op rij" van gedacht veranderd, aldus Rutten. Een eerste keer over het migratiepact, dat N-VA eerst had goedgekeurd, en nu een tweede keer over de begroting: “Plots wilden ze een begroting die ze zelf hadden gemaakt, zelf hadden verdedigd en in commissie hadden getekend, niet meer goedkeuren."

Ze beseffen plots dat er geen grondwetsherziening mogelijk is als ze wegstappen van de tafel. Maar als ze plots artikel 195 op tafel leggen en plots het confederalisme willen en het land willen splitsen, weet je dat je met Open VLD en MR niet ver raakt.
Gwendolyn Rutten

N-VA legde dit weekend voorwaarden om de begroting goed te keuren. Enkel als de volgende regering een staatshervorming kon doorvoeren, wilden ze akkoord gaan. "Ze beseffen plots dat er geen grondwetsherziening mogelijk is als ze wegstappen van de tafel", zegt Rutten, "maar als ze plots artikel 195 op tafel leggen en plots het confederalisme willen en het land willen splitsen, weet je dat je met Open VLD en MR niet ver raakt." Dat er bij de vorming van de regering afspraken waren gemaakt over een mogelijke staatshervorming in de toekomst, ontkent de voorzitster. Het enige wat vastlag, was dat de regering "op het einde van de rit zou bekijken wat de mogelijkheden naar een grondwetsherziening waren."

Beluister het interview met Gwendolyn Rutten:

Wat zegt de N-VA?

"Verkiezingen mogen niet gezien worden als gevaar, of als vijand. Die zijn uiteraard een optie. We moeten de keuze maken die de minste chaos met zich meebrengt. Wanneer dit het begin is van nog eens 4 maanden deze chaotische toestanden, dan denk ik dat naar de kiezer gaan, een betere keuze is" zegt Peter De Roover.

Dat zijn partij de begroting niet langer wilde steunen, vindt De Roover volledig terecht. "Men vroeg eigenlijk: steun de begroting, maar je hoeft je niet te bemoeien met de manier waarop wij die in de praktijk gaan brengen", zegt De Roover. Volgens N-VA zou de uitvoering van de begroting wel eens kunnen afwijken van de afspraken die eerder werden gemaakt.

Het is volgens N-VA dan ook de voltallige coalitie die de regering deed barsten. "Op een bepaald moment hebben de coalitiepartners gemeend een belangrijke beslissing te moeten nemen zonder ons", verwijst hij naar het migratiepact. "Wij waren daardoor verplicht om de ploeg te verlaten." Jammer, vindt De Roover, want voor N-VA was de Zweedse coalitie Michel I het beste scenario. "Om nu te zeggen dat we dit euforisch zagen gebeuren, nee, daarvoor is de heimwee naar Michel I te groot", besluit de Roover dan ook.

De keuze maken die de minste chaos met zich meebrengt
Peter De Roover

Beluister het interview met Peter De Roover:

Wouter Beke: "Bereid om onze verantwoordelijkheid op te nemen"

"De vraag is: kan er tussen nu en mei nog iets gebeuren? Wij hebben er altijd dezelfde lijn getrokken: wij zijn bereid onze verantwoordelijkheid op te nemen, ook in moeilijke omstandigheden" zegt Wouter Beke.

Er zijn weinig bruggen die onherstelbaar zijn, maar het heeft de zaken niet vergemakkelijkt dat de oppositiepartijen gisteren zeiden dat ze de uitgestoken hand niet moeten hebben
Wouter Beke

Beluister het interview met Wouter Beke:

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Radio 1 Select