'Ze wisten niet of ik een jongen of een meisje was'

2 juni 2015
'Ze wisten niet of ik een jongen of een meisje was'
U hebt de vraag allicht al gesteld aan nieuwe ouders: 'Is het een jongetje of een meisje?' Op die vraag volgt doorgaans een eenduidig antwoord. Doorgaans, want niet iedereen wordt geboren met duidelijke geslachtskenmerken. Margriet Van Heesch (UvA) interviewde 42 mensen met een 'dubieus' geslacht.

We hebben geen cijfers voor België, maar in Nederland leven circa 80.000 mensen met 'een geslachtsanatomie die niet helemaal overeenstemt met de norm voor mannen- en vrouwenlichamen'.

Toch moeten ouders (in ons land) uiterlijk drie maanden na de geboorte bij de burgerlijke stand een geslachtsvermelding opgeven.

In de jaren '50 van vorige eeuw was het idee ontstaan dat mensen met een onduidelijk geslacht behoed konden worden voor sociale verstoting door vroegtijdig medisch ingrijpen. De Amerikaanse psycholoog John Money had de theorie ontwikkeld dat elk kind als heteroseksuele jongen of heteroseksueel meisje opgevoed kon en moest worden. Als de kinderen voor de leeftijd van tweeënhalf een geslachtsoperatie ondergaan en er niets aan de kinderen zelf werd verteld, zou het kind het toegewezen geslacht niet in twijfel zou trekken. Daarom werd informatie over de ingrepen, de diagnose en de medische dossiers voor de 'patiënt' achtergehouden.

Gevolg: er leeft een aanzienlijk aantal mensen met een geslacht waarmee ze niet werden geboren en waarvoor ze niet zelf kozen hebben. Maar je hoort of ziet ze niet, want deze mensen bestaan enkel in medische publicaties. 'Ze leken te leven in de marges van de geheimhouding' zegt geesteswetenschapper Margriet van Heesch.

Zij promoveerde vrijdag aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift 'Ze wisten niet of ik een jongen of een meisje was: kennis, keuze en geslachtsvariaties' waarvoor ze 42 mensen met een 'dubieus' geslacht interviewde.

Benieuwd welke levenslessen daaruit naar voren kwamen.
 

Plaatje: beeld uit Griekse oudheid, Arceologisch Museum Istanboel