Zijn haarzakjes gekweekt uit menselijke stamcellen op termijn wonderoplossing voor wie kaal is?

8 juni 2020
© Pexels / Pixabay
Amerikaanse onderzoekers hebben (een begin van) een oplossing gevonden tegen kaalheid. Ze zijn erin geslaagd om haarzakjes te kweken uit menselijke stamcellen en die in te planten bij kale muizen. Maar er is nu wel nog heel wat verder onderzoek nodig vooraleer dit ook effectief op grote schaal bij mensen gebruikt kan worden.

Zestien jaar geleden waren onderzoekers er al in geslaagd om haarzakjes te kweken uit de huid van muizen. Recent zijn ze er ook in geslaagd om haarzakjes te kweken uit menselijke stamcellen.

“Men probeert al lange tijd in laboratoria nieuwe haren en nieuwe huid te maken, maar dat blijkt niet zo gemakkelijk", zei haarspecialist Barry Dekeyser in 'Nieuwe Feiten'. "De huid is een orgaan, dat is heel complex. Vanuit menselijke stamcellen heeft men in een laboratorium een structuur gemaakt die heel erg op de huid lijkt en die bevat ook haarzakjes. Die structuur heeft men ingeplant bij naakte muizen, dat zijn muizen die geen haarzakjes in de huid hebben. Men zag dat er nieuwe huid werd gevormd, die ook haren en haarzakjes bevatten."

Men probeert al lange tijd in laboratoria nieuwe haren en nieuwe huid te maken, maar dat blijkt niet zo gemakkelijk.

Dit zou mogelijk een oplossing kunnen bieden, want de kern van het probleem bij kaalheid, is dat haarzakjes verdwijnen en dat er dus geen nieuw haar meer kan groeien. Volgens Dekeyser zijn alle middelen tegen kaalheid op dit moment dan ook gericht op het stimuleren van haargroei vanuit bestaande haarzakjes, zoals bijvoorbeeld transplantatie van haarzakjes vanuit andere delen van het hoofd. Al is dit ook een techniek die je niet oneindig kan toepassen.

Zo werkt het

De onderzoekers hebben gebruikgemaakt van eerder onderzoek op het gebied van stamcelbiologie en haarfollikelontwikkeling om in een labo-omgeving weefsels te creëren die zich ontwikkelende huid nabootsen.

Na manipulaties door de onderzoekers begonnen er na meer dan 70 dagen haarzakjes te verschijnen, die uiteindelijk ook haar produceerden. Weefsels die verband houden met haarzakjes - zoals talgklieren, zenuwen en hun receptoren, spieren en vet - ontwikkelden zich ook, wat leidde tot de vorming van een relatief complete huid.

De onderzoekers ontdekten zo dat het erop lijkt dat het weefselsysteem de hoofdhuid kan nabootsen. Ze benadrukken ook dat het mogelijk zou kunnen zijn om huid te genereren die de kenmerken heeft van verschillende lichaamsplaatsen, door de kweekomstandigheden waarin de cellen worden gekweekt te veranderen.

De onderzoekers transplanteerden de nieuw gemaakte huid bij muizen en konden aantonen dat iets meer dan de helft ervan haar gaat vormen. Dit illustreert ook het potentieel van het aanbrengen ervan in wonden om genezing te bevorderen en littekens te voorkomen, of ze over te brengen naar gebieden zonder haar.

Wie ongewild kaal is, moet nog even geduld hebben

Toch mag wie ongewild kaal is, nu nog niet meteen hoera roepen, want er is nog veel onderzoek nodig vooraleer deze techniek er echt zal kunnen toe leiden om kaalheid een halt toe te roepen.

Er zijn immers nog veel vragen die een antwoord moeten krijgen. Hoe ontwikkelen die haren zich bijvoorbeeld efficiënt en hoe kunnen er meer haren bij komen? Hoeveel cellen zijn er nodig om uiteindelijk een haarzakje te vormen nadat ze zijn geplaatst? Het duurde ook 140 dagen voordat de nieuw gevormde huid klaar was voor transplantatie, iemand met brandwonden kan bijvoorbeeld niet zo lang wachten op een huidtransplantaat. Daar kwam nog bij dat de haren die in de huidige studie groeiden, klein waren. In de toekomst zal er een verdere optimalisatie van de kweekomstandigheden nodig zijn om grote hoofdharen te vormen.

Eerste stappen zijn heel succesvol geweest.

Er is dus nog een lange weg af te leggen, maar deze studie is toch een belangrijke stap in de richting van een "genezing" voor kaalheid bij de mens. Haarspecialist Dekeyser benadrukt ook dat dit onderzoek nog niet klaar is voor commercieel gebruik. "Maar de eerste stappen zijn gezet en die zijn heel succesvol geweest. In een testfase zal dit waarschijnlijk nog erg duur zijn, maar wanneer het ooit mogelijk wordt voor de grote massa, zullen de prijzen wel weer dalen."

Op dit moment wordt er trouwens al veel op regeneratief vlak (regeneratie is het verschijnsel in de biologie waarbij beschadigde delen (organen) van een dierlijk organisme volledig worden hersteld, red.) gewerkt om uitdunning van het haar een halt toe te roepen, zegt Dekeyser. "Er wordt dan gewerkt met eigen bloedcellen en bloedplaatjes en dat werkt heel goed bij de meeste patiënten, beter vaak dan medicatie. Het grote voordeel is dat je met eigen bouwstenen werkt, zonder risico's op afstoting."

Beluister het gesprek met Barry Dekeyser via Radio 1 Select (Je hoort er de meest recente fragmenten van Radio 1)

Bron: vrtnws.be en 'Nieuwe Feiten'

Lees ook:

Radio 1 Select