“Ik raad mijn vrouwelijke studenten altijd aan om voltijds te blijven werken"

30 maart 2020
©cocoparisienne (via Pixabay.com)
Vanaf vanavond hoor je in ‘Zandman’ op Radio 1 de podcast ‘Moeders ten laste’. Daarin getuigen 3 alleenstaande vrouwen, Monique, Tin en Fabienne na een leven hard werken, over hun laag pensioen. Professor socialezekerheidsrecht Ria Janvier werkte mee aan de reeks: “De instroom van vrouwen die een laag pensioen genieten, dat houdt voorlopig nog niet op.”

“Je bouwt natuurlijk rechten op wanneer je zelf aan de slag bent”, zegt Ria Janvier. “Maar als je het voorbeeld neemt van de meewerkende echtgenoot van een zelfstandige: het is pas sinds 2005 dat meewerkende echtgenoten zelf rechten gaan opbouwen. Dat is nog maar 15 jaar, dus ook maar een derde van je loopbaan. Als er dan een echtscheiding volgt, heeft de meewerkende echtgenoot maar een derde van een loopbaan opgebouwd met als gevolg een laag pensioenbedrag.”

“Als je bijvoorbeeld deeltijds gaat werken of in een lager betaalde job tewerkgesteld bent, en dat zijn meestal vrouwen, gaat dat uiteraard ook doorwerken in de eigen pensioenrechten.”

Voltijds werken

Is hier een oplossing voor? “Mijn wijze raad is om voltijds te blijven werken”, zegt Janvier. “Dat zeg ik ook tegen mijn studenten. Dan maakt het niet uit of je feitelijk of wettelijk samenwoont, gehuwd bent en met wie. Zorg ervoor dat je je eigen sociale rechten opbouwt."

Maar dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. "In het geval van een echtscheiding, is een mogelijke oplossing ‘splitting’. Dat betekent dat het koppel beiden pensioenrechten opbouwt, zolang zij gehuwd zijn of eventueel wettelijk samenwonen. Maar op het ogenblik dat er een echtscheiding volgt, krijgt elk de helft van die rechten.”

“Op die manier leg je een stuk van het risico van de echtscheiding bij het koppel. Het kan een bewuste keuze zijn geweest, bijvoorbeeld als een moeder haar loopbaan stopzet om voor de kinderen te zorgen. Dat is een beslissing die je als koppel neemt en dan lijkt het niet meer dan rechtvaardig om die pensioenrechten over de twee partners te verdelen.”

Nadenken over pensioen

Janvier benadrukt dat voor deze regeling al een aantal keren een voorstel in ingediend, maar dat ze nog niet effectief in werking is getreden. Wordt parttime werken, of voor de kinderen thuisblijven dan afgeraden? “Als je het louter bekijkt vanuit het perfectief van sociale bescherming, is dat inderdaad de enige juiste conclusie.”

In één van de podcastafleveringen zegt een vrouw dat ze nooit aan haar pensioen dacht tot ze ervoor stond. We zouden ons dus iets bewuster moeten worden van het belang van een pensioen. “Natuurlijk er ook het huwelijksvermogensstelsel, waardoor je je voor een stuk kan indekken, want dan is wat je samen hebt opgebouwd na het huwelijk ook gemeenschappelijk.”

“Het is dus zeer belangrijk om te sensibiliseren rond het feit dat als je een keuze maakt in je leven, ook je beroepsactiviteit en dergelijke, dat je weet wat daarvan de consequenties zijn.”

Herbeluister hieronder het gesprek in ‘De Ochtend’:

Lees ook: 

Radio 1 Select