"Nieuwe psychiatrische centra bouwen is niet voldoende. Er moet geïnvesteerd worden in kwalitatieve zorg"

26 augustus 2018
In de forensisch-psychiatrische instelling Levanta in Zelzate kwamen deze week verschillende wantoestanden aan het licht. Vrouwelijke geïnterneerden zouden vaak geïsoleerd en vastgebonden worden, en men zou patiënten ook afluisteren tijdens bezoekmomenten. Er zijn nu afspraken gemaakt voor een grondige evaluatie. Voormalig voorzitter van de Liga voor Mensenrechten Jos Vander Velpen reageert in "De Ochtend".

Voormalig voorzitter van de Liga voor Mensenrechten Jos Vander Velpen is diep teleurgesteld door de aan het licht gekomen praktijken. "Met de Liga hebben we er jarenlang voor geijverd dat geïnterneerden de gevangenis kunnen verlaten om een behandeling te krijgen in gespecialiseerde psychiatrische centra. De behandelingen in het psychiatrisch centrum in Zelzate leken echter in vele gevallen mensonwaardig te zijn. Dat is een schok voor ons", zegt hij.

Investeren in menswaardige zorg

"Het is niet voldoende om nieuwe psychiatrische centra te bouwen. Er moet vooral geïnvesteerd worden in kwaliteitsvolle en menswaardige zorg. De geïnterneerden in Zelzate hebben inderdaad misdrijven gepleegd, maar het blijven mensen die recht hebben op een menswaardige behandeling."

"Ik ontken niet dat men in bepaalde gevallen kan overgaan tot een vorm van afzondering van de patiënten. Maar in Sint-Jan-Baptist in Zelzate werd het gebruikt als een vorm van therapie en sanctie. Waarom?" Volgens Vander Velpen moeten niet alleen de reglementen i.v.m. fixeren en afzonderen wijzigen. Ook de mentaliteit achter het beleid moet veranderen, vindt hij.

Schending van de privacy

Uit het verslag van de Zorginspectie blijkt ook dat patiënten in de instelling werden afgeluisterd. Is dat een schending van de privacy? "Absoluut want het afluisteren gebeurt heimelijk. Het verheugt mij dat het afluisteren nu stopgezet wordt maar ook daar vind ik dat de filosofie erachter moet veranderen. Momenteel heerst er een sfeer van wantrouwen en angst creëren. Het gaat om een 19e eeuwse mentaliteit die erger is dan in de meeste gevangenissen."

"Filosofie moet veranderen"

Het is niet voldoende om te zeggen dat afluisteren niet meer toegelaten is, vindt Vander Stelpen. "De mensen die het beleid bepalen moeten ter verantwoording geroepen worden en bereid zijn om van filosofie te veranderen. Bovendien is de overheid mee verantwoordelijk voor deze centra. Ik hoop dat de verantwoordelijke ministers beseffen dat ze meer moeten doen dan louter instellingen creëren", besluit Vander Velpen.

Lees ook