"De kans dat we teruggaan naar wat we hiervoor hadden, is zeer klein"

14 april 2020
Archieffoto © Radio 1
Wat zal er gebeuren eens de economie terug op gang komt? En welke veranderingen die we nu meemaken zullen permanent zijn? “We gaan niet terug naar het ‘normale’ dat we vroeger kenden”, zegt technologie-ondernemer en futuroloog Peter Hinssen in ‘We Zullen Doorgaan’. (Maar dat hoeft geen slechte zaak te zijn)

“Ik denk dat we in een situatie zitten waarbij we allerlei dingen uitproberen, maar de kans dat we teruggaan naar wat we hiervoor hadden, is volgens mij bijna nul", zegt Peter Hinssen.

Meer online aankopen

Waar zitten die veranderingen dan? “Kijk naar de manier waarop we boodschappen doen, bijvoorbeeld. Veel mensen proberen dat nu online te doen en denken: dat valt eigenlijk wel mee. Ik denk dat de mensen die nu de smaak te pakken krijgen, niet meer terug zullen gaan naar de wereld van daarvoor. Ze denken: dit is wel handig en misschien wel een normale manier naar de toekomst toe.”

Wil dat zeggen dat mensen meer online zullen blijven aankopen en de retail zich zal moeten reorganiseren? “Veel bedrijven plukken nu de vruchten van investeringen die ze vroeger gedaan hebben. Een stom voorbeeld: in Gent heb je een koffiehuisje waar ik als student al naartoe ging. Ik dacht nu: ik kan mijn favoriete witte thee daar niet meer gaan halen. Maar gelukkig verkopen zij nu online en kan ik gewoon bestellen. En eerlijk gezegd, Gent binnenrijden om alleen maar thee te halen heeft voor mij geen nut meer. Ik denk dat ik het vanaf nu altijd online zal doen”, zegt Hinssen.

Een aantal bedrijven schakelen volledig over. “Foodmaker bijvoorbeeld. Zij hebben heel wat restaurants die nu gesloten zijn. De catering voor Brussels Airlines ligt ook stil. Dus zijn ze overgeschakeld naar het verwerken van groenten in Vedge Bags. En mensen vinden dat wel nuttig, dus dat zal blijven bestaan, volgens mij.”

Digitale stresstest

“Ik denk dat we nu een soort digitale stresstest meemaken”, zegt Hinssen. “We proberen bij alles in de maatschappij te kijken wat er nog werkt in een digitale omgeving. We gaan inderdaad bedrijven moeten aanpassen en de capaciteiten en skills van mensen moeten testen wanneer we opnieuw naar een normale economie gaan. Ik denk dat openstaan voor verandering één van de belangrijkste dingen is die we gaan moeten doen.”

Corona zal niet te laatste crisis zijn die we meemaken, volgens Hinssen. Dat voorbereiden op een wereld van constante verandering zou één van de belangrijkste elementen zijn na deze crisis.

"Gestorven aan een overdosis F.C. De Kampioenen"

“De laatste 10 jaar zijn we enorm bezig geweest met dat digitale en dat is nu normaal geworden. Wij consumeren informatie en leven online. Stel je voor dat dit 20 jaar geleden gebeurd was en we nog met een Nokiaatje rondliepen, dan ging het een ramp geweest zijn. We zouden waarschijnlijk gestorven zijn aan een overdosis F.C. De Kampioenen.”

“Dat is nu helemaal anders”, zegt Hinssen. “De laatste 10 jaar ging het over het digitale, nu krijgen we een biologische schok in ons systeem. Denk aan het ecologische, of geopolitieke spanningen die enorme schokken kunnen geven. Wat gebeurt er met China en de VS na deze periode? Ik denk dat we deze schokken meer en meer zullen krijgen en bedrijven moeten zich daartegen kunnen wapenen. Wendbaarheid zal voor bedrijven allicht het allerbelangrijkste zijn om op in te zetten de volgende jaren.”

“We kunnen van China heel veel leren”

Die geopolitiek zou dus ook verschuiven en China is een land met heel wat technologische ontwikkelingen. Wat kunnen we van hen leren, zeker in deze tijden? “Heel veel, denk ik. Toen China de eerste was die met corona te maken kreeg, zijn we heel argwanend naar China beginnen kijken. Ineens was Wuhan in ‘total lockdown’ en dat vonden wij raar en een typisch voorbeeld van het regime. Maar een paar weken later hebben wij in het westen allemaal hetzelfde gedaan. Nu begint China uit die lockdown te geraken en volgens mij kunnen wij daar opnieuw heel veel van leren.”

“We zien vandaag dat zij massaal technologie inzetten en dat is voor hen de laatste jaren een enorme versnelling geweest van de maatschappij. En we zien nu ook, de manier waarop zij die post lockdown proberen te controleren, daar speelt technologie een heel belangrijke rol in. Daar kunnen wij heel veel van leren.”

Ultieme privacy of het collectieve welzijn, wat is het belangrijkste?

Uiteraard wordt de privacy daarbij aangetast en komt daar heel wat kritiek op. “Dat is inderdaad iets wat we in de gaten moeten houden. Maar vorige week vrijdag hebben Apple en Google aangekondigd dat ze met een heel eenvoudige technologie kunnen bijhouden of je dicht bij iemand bent geweest die besmet was en die jou eventueel zou kunnen besmetten. We zullen moeten nadenken wat voor ons het belangrijkste is: die ultieme privacy of toch proberen om met dit soort gegevens, met alle respect voor het individu, met z’n allen beter te worden."

“Ik denk dat we die privacy een beetje elastisch gaan moeten bekijken. Die grens zal een beetje opschuiven. Wat is het allerbelangrijkste: het individu of het collectieve? We zien dat nu al in de solidariteit maar volgens mij gaan we dat ook in het technologische meemaken om op een betere en snellere manier na de lockdown toch een normale maatschappij te krijgen.”

Nieuwe manier van werken in stroomversnelling

Wat het thuiswerken betreft, maken we nu iets mee wat heel wat bedrijven in een stroomversnelling qua andere manier van werken brengt. “De tijd van de prikklok is voorbij. We moeten veel meer vertrouwen hebben in mensen. Waar en wanneer mensen hun taken doen, dat maakt veel minder uit. We moeten gaan sturen op de output: wat doen mensen en welke toegevoegde waarde leveren ze? En daar speelt vertrouwen een heel belangrijke rol in.”

“Dit zet een soort turbo op een nieuwe manier van werken en ik denk dat we daar met z’n allen alleen maar blij en tevreden over zijn.”

Beluister hieronder het gesprek in ‘We Zullen Doorgaan’:

Lees ook: 

Radio 1 Select