Waarom zijn tattoos zo waanzinnig populair?

2 maart 2020
© Annie Spratt (via Unsplash.com)
"De eeuwenoude tattoo is bezig aan een ware triomftocht door de Westerse wereld. Vroeger het handelsmerk van de zeeman of de rebel en sporadisch zichtbaar, nu mateloos populair in alle lagen van de bevolking." De Nederlandse mentaliteitshistoricus en 'tattooprofessor' Henri Beunders onderzoekt het enorme succes van de tattoo in zijn boek 'Optocht der tattoos, jacht op een betekenisvol bestaan'.

De opmars van de tattoo begon in de jaren '60. In 1970 toonde Janis Joplin haar minuscule tattoos op de televisie, tot grote ontzetting van het publiek. Er was de bevrijding van de vrouw en de anti-autoritaire levenshouding van mensen die tegen de oorlog in Vietnam waren en tegen de autoriteiten in het algemeen. Er was de emancipatie van het zogeheten individuele, autonome individu, tout court! 

Terug naar de oermens

"Het was ook een manier om meer aandacht voor zichzelf te krijgen", zegt Henri Beunders in 'De Wereld van Sofie'. "De 'heavy metalers' vanaf Black Sabbath, die dit jaar ook 50 jaar bestaan, wilden The Beatles en The Stones van het podium afblazen. Daarna kreeg je de punk, de grunge en de rappers, de voetballers en de basketballers. Dat is allemaal een vorm van de 'explosie van het ik'. Ik wil gezien worden, ik wil erkend worden. Ze willen ook letterlijk een 'spark of life' voelen, dat ze leven. Een soort betekenisgeving in een als leeg ervaren niet erkend wordend bestaan." We zijn niet zo tevreden met hoe we nu zijn. We willen terug naar het beest. Of net heel snel naar de 22e eeuw. Daartussen zit niks. In de tatoeage, de piercing en alle andere body modification zit meer 'terug naar de oermens'. 

Vroeger wisten we niet goed wie we waren. Nu moet de ander al van een kilometer afstand kunnen zien wat jouw identiteit, wat jouw innerlijke is. "Ik heb het innerlijke op het uiterlijk gezet, op de huid", zeggen ze dan. "Als een soort : 'Dit ben ik!'" Maar het 'ik', dat innerlijke verandert natuurlijk voortdurend. En het is maar de vraag of je je plaatjes over 30 jaar ook nog oké vindt.

Is het ook een soort label op jezelf plakken? 

"Het is ook een vorm van PR", zegt Beunders. "Al die beroemdheden, de rappers enzo, doen het als een soort uithangbord bij hun winkel. Andere mensen doen het om een soort steun te vinden, in een fetisj, een soort animistisch pseudogeloof. Zoals anderen een kruis slaan of een kruisbeeld in de hoek van de kamer ophangen. Ze hebben het nodig als een bevestiging van: 'Dit is mijn doel in mijn leven'. Ze hebben vaak een tekst in het Sanskriet of het hoofd van Adamo of Johnny Halliday op hun arm staan. Want dat is hun voorbeeld." Het is een wat primitieve, positieve manier om in het leven te staan.

De 3D printers

Trends komen en gaan in de wereld van de tattoos. De jongste trend is de gezichtstatoeage. Denk maar aan de Amerikaanse rapper Post Malone of Nainggolan! Mensen nemen ook een tattoo als eerbetoon aan een overledene. Of laten een tattoo zetten als trouwring. Daar krijg je minder snel spijt van. Want zo'n 20% van de mensen heeft spijt van zijn tattoo. "Dat noem ik dan de '3D printers, drank, drugs of depressie", zegt Beunders. Ze laten in een dronken bui een aarsgewei zetten waar ze meteen al spijt van hebben. Een tattoo laten weglaseren, kost 10 keer zoveel en duurt 10 keer langer dan er één laten zetten. Bezint eert ge begint dus!

Lees ook:

Radio 1 Select