"Ik ben eindelijk klaar om mijn Noorse roots te gaan ontdekken"

1 september 2019
Tom Barman © RADIO 1
Wat ons intrigeerde bij Tom Barman, was het zinnetje dat je af en toe tegenkomt in interviews met Barman: 'Hij heeft Noorse en Hongaarse roots'. Ergens een Hongaarse grootouder, dat verklaart al één kant. Maar dat Noorse, dat blijkt iets dichterbij aanwezig. Toms vader had immers Noorse ouders, al werd hij zelf geboren in Antwerpen. Lang heeft Tom zijn vader niet mogen kennen, hij stierf toen Tom nog maar zeventien was.

Noorse wortels

De grootvader van Tom Barman heette Thomas Gustav Barman en kwam uit Noorwegen. Toen hij 15 jaar oud was, liep hij weg van thuis om kapitein te kunnen worden. “Eind 19e eeuw was hij kapitein op de lange omvaart, bij de Red Star Line”, vertelt Barman. Thomas Gustav bracht mensen dus vanuit Europa naar de Verenigde Staten. “Hij leerde mijn grootmoeder kennen op het schip, en even later zijn ze getrouwd.” De grootouders Barman vestigden zich vervolgens in Antwerpen, omdat daar de schepen richting Amerika vertrokken.

“Mijn vader is dan geboren in 1906, in Mortsel Oude God”, gaat Barman verder. “En een paar jaar later brak de eerste wereldoorlog uit, waardoor de kapiteins verplaatst werden naar Liverpool”. Het gezin verhuist naar Engeland, waar nog een aantal kinderen geboren worden.

Na de oorlog zijn ze teruggekomen naar Antwerpen, en later zijn de kinderen van het gezin uitgezwermd. “Ieder bougeerde zich naar de plek waar hij of zij zich het beste had gevoeld tijdens de kindertijd: mijn vader bleef in Antwerpen, de broers vertrokken naar Engeland, de zussen naar Frankrijk en naar Noorwegen.”

Noors was om mee te lachen

De vader van Tom sprak Noors, maar leerde het niet aan zijn kinderen. “Soms sprak hij wel Noors tegen ons, maar dat was alleen om ons te doen lachen, we vonden dat heel grappig.” Maar op een bepaald moment wilde Tom de taal toch graag onder de knie krijgen. “Toen ik 9 was, heb ik mij daar opgesmeten, maar het is niet blijven hangen.”

Misschien probeer ik ooit nog Noors te leren, het is geen gemakkelijke taal.

Tom vertelt dat hij daarnaast nooit echt op zoek is gegaan naar die Noorse roots, maar dat hij dat binnenkort wél van plan is. “Het verhaal van mijn grootvader wil ik nog meer gaan onderzoeken, het feit dat die zo jong van huis is weggelopen vind ik straf.”

Papa Barman stierf toen Tom nog maar zeventien jaar was. "Ik ben dus grotendeels opgevoed door vrouwen", vertelt hij in Dubbelbloed. Op een bepaald moment begon hij een man te missen in het gezin, en zo is de fascinatie voor de Noorse roots en het verhaal van zijn familie langs vaderskant aangewakkerd. "Met de opening van het Red Star Line Museum in Antwerpen ben ik er meer over beginnen te lezen, en zo is het echt begonnen." Ook het ouder worden heeft er volgens hem wel mee te maken. En natuurlijk het feit dat hij nog steeds nieuwe songs wil maken, maar het gevoel had dat hij op zoek moest naar nieuw materiaal voor die nieuwe nummers: 

Op een bepaald moment ben je uitgeluld over jezelf en wil je nieuwe dingen ontdekken. 

Herbeluister hier de volledige uitzending van 'Dubbelbloed' met Tom Barman:

Herbeluister ook de andere uitzendingen:

Radio 1 Select