Hoe evolueert je brein na je vijftigste?: “Ook als je ouder bent, blijven je hersenen zich ontwikkelen”

4 januari 2020
Je bent maar zo oud als je je voelt, hoor je wel eens zeggen. Dat klinkt mooi, maar dat is natuurlijk een knaller van een leugen: je verrimpelt en je verslapt. Je verslijt, je boert achteruit, daar is weinig aan te doen. Je lichaam veroudert, en dat doen ook je hersenen. Over die hersenen en wat ermee gebeurt, schreef Margriet Sitskoorn een boek: 'Het 50+ brein'.

Professor Sitskoorn is neuropsycholoog en hoogleraar klinische neuropsychologie aan de Universiteit van Tilburg. In die hoedanigheid laat ze wel eens een proefpersoon door de scanner gaan. Daaruit blijkt dat sommige delen van de hersenen beter functioneren bij ouderen dan bij jongeren.

Dat maakt de redactie van Interne Keuken blij. Wij zijn alledrie vijftigplussers. We voelen dat we wat minder scherp denken, vaker dan vroeger moeten we zoeken naar het juiste woord, en als je ons vraagt wat vorige week de onderwerpen van het programma waren, moeten we nadenken. Of spieken op de site. We worden oud, en oud worden - zo dachten wij - is achteruit gaan.

Nee, zegt Margriet Sitskoorn met academisch gezag, dat klopt niet. Of dat klopt maar half. Oud worden heeft voordelen.

Ook als je ouder bent blijven je hersenen zich ontwikkelen, zowel positief als negatief

“Ook als je ouder bent blijven je hersenen zich ontwikkelen, zowel positief als negatief. En dat is zo, in elke levensfase”, vertelt ze in Interne Keuken. “Er is wel degelijk een achteruitgang, je korte termijn geheugen gaat bijvoorbeeld wel achteruit, maar enkele dingen worden ook beter”.

Ouderen leren zich meer te richten op het positieve

Ouderen hebben bijvoorbeeld een betere emotieregulatie. Ze leren zich meer te richten op het positieve. Terwijl jongeren gevoeliger zijn voor alle negatieve informatie om zich heen. De amandelkern, het gebied in de hersenen dat verantwoordelijk is voor het regelen van je emoties, wordt minder geprikkeld naarmate je ouder wordt.

Het semantische geheugen gaat ook toenemen. Nieuwe informatie kan je makkelijker in een context plaatsen, want je hebt die context opgebouwd doorheen de jaren. Jongeren hebben dat veel minder.

De geheugencapaciteit zal misschien wel minder worden, maar je brein zal dat oplossen door zich te richten op wat belangrijk is. Je hersenen gaan zich aanpassen. Geef je een vijftiger een woordenlijst met willekeurige woorden, dan zullen ze het moeilijker hebben om die te onthouden. Geef hen een lijst met woorden over iets dat hen interesseert, dan gaat dat net makkelijker.

Blijf nieuwe dingen doen

Een groot hulpmiddel om de achteruitgang van je brein tegen te gaan is nieuwe dingen blijven doen. Als reactie gaan je hersenen zich steeds meer ontwikkelen, en zo ga je verval tegen. Dus ben je boven de vijftig en wil je toch nog mondharmonica wil leren spelen, ga er dan voor, het is gezond.

Beluister het volledige gesprek:

Lees ook:

Radio 1 Select