Filosoof Ignaas Devisch "Niemand is in staat om altijd 100% moreel zuiver te leven"

19 januari 2021
Een leerling in Edegem wordt getest op het coronavirus (Foto: Belga)
In de omgeving van Edegem en Kontich moesten zo’n 5.000 mensen in quarantaine gaan, nadat er op twee scholen een besmetting met de Britse coronavariant werd vastgesteld. Die besmettingen zouden terug te leiden zijn tot een vrouw die ging skiën in de kerstvakantie en nadien de quarantainemaatregelen niet zou nageleefd hebben. "Maar één persoon uitvergroten als de ene moreel slechte persoon heeft weinig zin" reageert filosoof Ignaas Devisch in 'Nieuwe Feiten'.

De burgemeesters van de betrokken gemeenten en experten als Herman Goossens communiceren zeer terughoudend over deze zaak. Filosoof Ignaas Devisch heeft daar begrip voor: “Je loopt het gevaar dat je in een spoor terecht komt waarin je mensen met pek en veren door de straat duwt.”

“Hier is sprake van een kettingreactie, waarvan we toevallig de bron hebben kunnen opsporen”, zegt Devisch. Maar we weten dat er nog veel andere mensen zijn die zich niet altijd even verantwoordelijk opstellen.”

“Ik ben blij dat de mensen die het beleid uitstippelen zich terughoudend opstellen en niet te arbitrair die ene persoon gaan straffen, en alle anderen ongemoeid laten. Dat zou onrechtvaardig zijn.”

Catch 22

Moet een overheid niet het signaal geven dat iemand die de regels niet respecteert, beboet kan worden? Devisch: “Het is een catch 22. Je wilt als overheid niet het signaal geven dat je onrechtvaardige straffen uitdeelt, maar je wilt ook niet het signaal geven dat je het op z’n beloop laat.”

“Toch is het geen goed idee om zondebokken te zoeken. Eén persoon uitvergroten als de ene moreel slechte persoon heeft weinig zin. Als we eerlijk zijn met onszelf, weten we: niemand is in staat om altijd 100% moreel zuiver te leven.”

De overheid kan proberen om in de toekomst dit soort situaties te vermijden, door de regels nog te verduidelijken, zegt Devisch. “We zitten in de grijze zone van wat door de overheid als af te raden werd beschouwd, maar niet verboden is. Het staat iedereen nog altijd vrij om zelf een afweging te maken. Het is beter om duidelijke spelregels uit te schrijven en er meteen bij te zeggen hoe je die gaat controleren.”

Bart Somers: "Ook achteraf kan je boete krijgen voor het niet-naleven van quarantaineverplichting"

"Er bestaan wel degelijk sancties voor wie de verplichte quarantaine niet naleeft", zegt minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers. En ook als je niet "op heterdaad" betrapt wordt, maar als uit onderzoek achteraf bijvoorbeeld blijkt dat de quarantaine niet gevolgd werd, dan kan er een sanctie volgen. "We sanctioneren niet alleen mensen die we op heterdaad betrappen, dat is ook in andere zaken zo. Het is aan een rechter om te oordelen of de bewijslast sluitend en overtuigend genoeg is. In het geval van het naleven van quarantaine kan ik me inbeelden dat de politie een proces-verbaal opmaakt, waar dan een rechter moet over beslissen."

Het is aan de lokale besturen om te controleren of mensen de regels naleven, maar dat is niet eenvoudig, zegt Somers. "Mensen houden zich soms wel en soms niet aan de regels, je kan moeilijk voor elke deur een agent zetten. Heel wat gemeenten leveren ernstige inspanningen, er wordt kordaat en efficiënt opgetreden, maar garanderen dat niemand nooit de regels overtreedt, dat is onhaalbaar."

Lees ook: